Vanaf vandaag is er een onafhankelijk meldpunt voor slachtoffers van seksueel misbruik binnen de boeddhistische gemeenschap. Oprichter is de stichting die ook het Meldpunt Kinderporno op Internet beheert.
Een van de donateurs is de Thaise Buddharama Tempel in Waalwijk. Een andere is de BUN.
De website waarop melden mogelijk is: https://www.meldpuntbg.nl/
Volgens directeur Arda Gerkens van de stichting is het nieuwe digitale meldpunt een reactie op de berichten op het seksueel misbruik onder boeddhisten. “In de eerste plaats willen wij slachtoffers en hun omgeving een plek bieden om hun verhaal te doen. Aan de hand van de meldingen die binnenkomen, zullen wij de aard en de omvang van het probleem in kaart brengen. Als dat duidelijk is, hebben wij de ervaring en de expertise om goede adviezen te geven aan betrokkenen. Doel is uiteindelijk natuurlijk om verder misbruik zo veel mogelijk te voorkomen.”
Slachtoffers kunnen via de website van het meldpunt een telefonische afspraak maken of het misbruik melden via een webformulier. Gerkens: “Daarna zijn er diverse mogelijkheden. Wij kunnen doorverwijzen naar de juiste personen of instanties, maar ook informatie geven over het doen van aangifte bij de politie.”
Ze benadrukte de onafhankelijkheid en vertrouwelijkheid van het meldpunt. Gerkens verwacht dat nieuwe meldingen over misbruik binnen de boeddhistische gemeenschap zullen binnenkomen: ‘Meldpunt BG is onafhankelijk en staat los van de boeddhistische gemeenschap zelf. Het kan best zijn dat mensen schromen om seksueel misbruik bij de boeddhistische gemeenschap zelf te melden. Die schroom kan minder groot zijn, nu ze hun melding bij een onafhankelijk meldpunt neer kunnen leggen dat daar vertrouwelijk mee omgaat.’
Bronnen: NOS en OpenBoeddhisme
Posts tonen met het label geëngageerd boeddhisme. Alle posts tonen
Posts tonen met het label geëngageerd boeddhisme. Alle posts tonen
maandag 2 november 2015
zondag 1 november 2015
Nog meer boeddhistische ethiek, of juist minder. Boeddhisme (beoefenen) kan niet zonder ethiek, wel zonder leraar. En Chapman had ons aardig te pakken
Een vervolg en uitbreiding op m'n blog van 27 aug dat over ethiek specifiek bij vipassana/inzichtsmeditatie ging.
Ethiek krijgt plotseling weer de aandacht van Westerse boeddhisten, na jarenlang wat minachtend genegeerd te zijn.
'Aandacht' in Nederland vooral door schade en schande; vergelijk de zaak van de Mettavihari-leraren/leerlingen en nu weer de zaak Nico Tydeman .
De verschillen tussen deze twee cases zijn aanzienlijk, maar hebben een gezamelijke conclusie:
laten we nu het boeddhisme verder zonder leraar beoefenen.
Update 3 november
Om misverstand te voorkomen: ik heb het hier niet over het misbruik door Mettavihari, zijn gedrag was immoreel.
Hier heb het over het jarenlange zwijgen van de leerlingen van Mettavihari en over de zaak Tydeman waarin de manier van redeneren amoreel is. (Wiki: "Iets is immoreel als het ingaat tegen de wetten van de ethiek. Iets is amoreel als het niets met goed of kwaad te maken heeft")
Einde update
Als Nico Tydeman zegt "Ik ben een leerling en volgeling van de Boeddha en ik geef krachtens de lijn van opvolging waarin ik sta, in zijn naam onderricht ", dan zeg ik: dit is niet de Dharma, deze mythe van een lineage, dit is gebaseerd op Oostaziatische voorouderverering.
Er is geen 'lijn van opvolging' ! Vgl Bijlage 1 hieronder over de inzichten van John McRae.
En als Dick Verstegen in het BD van 31 okt zegt "Het staat de leraar als belichaming van de Dharma niet vrij om bij fouten het bijltje erbij neer te gooien", dan vind ik dat misbruik maken van het Dharma-begrip. De implicatie is dat een leraar nooit hoeft af te treden, wat hij (of 'zij', maar het gaat hier bijna altijd om mannen) ook doet: afkeurenswaardige onzin.
Overigens: ik ben geen zennie; of Nico feitelijk als leraar aftreedt of niet gaat mij niet aan, alleen z'n motivering om te blijven (en de verdediging daarvan door anderen) gaat mij aan.
========================================================================
De lol om in deze Hollandse grauwheid nog over ethiek te schrijven, is er bij mij nu wel af. M'n voornemen uitgebreid op het betoog van Chapman in te gaan, was toch al verminderd omdat ik z'n latere artikelen een stuk minder interessant vond dan z'n eerste.
Daarom low-profile een overzicht van recente Engelstalige teksten; met name van bloggers. Ook al interessant om die te noemen, omdat er in het Nederlandse taalgebied zo weinig en steeds minder belangwekkends verschijnt.
=======================================================================
Niet zozeer als de verdergenoemden inspelend op de actuele discussie binnen het westers boeddhisme noem ik een recente publikatie van de boeddholoog (o.a. vertaler van Nagarjuna) Jay L. Garfield: 'Mindfulness and Ethics - Attention, virtue and perfection ' .
De inhoud: "I will first talk briefly about why mindfulness is so important in Buddhist ethics. I will then shift gears and discuss the importance of spontaneity, first in the Aristotelian and then in the Zen tradition. I will close by showing why that spontaneity can only be understood as desirable if infused by the kind of mindfulness philosophers such as Śāntideva recommend, and why that mindfulness can only be morally efficacious if it suffuses our perception and action so as to render them spontaneous. "
=======================================================================
Blogteksten van Richard Payne zijn altijd de moeite waard. Twee over ethiek:
Eentje uit juni 2015 begint aldus: " Narratives and trajectories: morality and meditation
Last month a post of mine appeared on the Tricycle website. That post is titled “What’s Ethics Got to Do with It?: The Misguided Debate about Mindfulness and Morality.”
Since a superficial reading of the post might lead the incautious to conclude that I was discounting any role for ethics in Buddhist practice, I would like to expand on the conceptual basis of the claims involved. Justin Whitaker made his reservations publicly and examining some of these provide specific points requiring clarification. "
Dit is een uitwerking van een eerder stuk in Tricycle: What's Ethics Got to Do with It?
Dit artikel, ondertitel 'The misguided debate about mindfulness and morality', heb ik (deels) als Bijlage 2 opgenomen.
=======================================================================
Dan Justin Whitaker en zijn blog 'American Buddhist Perspectives '
Schrijft veel over ethiek, bijvoorbeeld: 'Buddhist mindfulness, morality, and Protestant presumptions' in mei 2015
"... But yesterday Tricycle published an article by Richard K. Payne somewhat dismissively subtitled 'The misguided debate about mindfulness and morality.' That could, of course, be a misguided choice of words by an editor, but what follows in the article seems to bear out the sense that Dr. Payne really does think the whole discussion is missing the point ..."
Zie ook zijn zeer uitgesproken reactie op Chapman hieronder.
=======================================================================
Een andere blogger die ik beslist wil noemen, is Jayarava, lid van de Triratna maar ook een autonoom denker.
Schrijft al jarenlang wekelijk een degelijke en soms moeilijke (filologische) blogtekst in Jayarava's Raves
=======================================================================
Te beginnen met het artikel ' “Buddhist ethics” is a fraud ' is David Chapman een paar weken geleden een ijzersterke serie blogteksten over boeddhistische ethiek.
Zie ook de aankondiging in m'n blog van 16 okt , bijlage 3.
Ik geef de links in de volgorde waarin ze gepubliceerd zijn en dus gelezen moeten worden:
* 'buddhist-ethics'-is-a-fraud
* 'buddhist-ethics'-is-not-buddhist-ethics
* traditional-buddhism-has-no-ethical-system
* buddhist-morality-is-medieval
* how-asian-buddhism-imported-western-ethics
* why-westerners-rebranded-secular-ethics-as-'buddhist'-and-banned-tantra
* ftfy-buddhist-ethics
* 'buddhist-ethics'-is-advertising
* the-mindfulness-crisis-and-the-end-of-consensus-buddhism
* 'buddhist-ethics'-a-tantric-critique
* developing-ethical-social-and-cognitive-competence
* better-buddhisms-a-developmental-approach
* consensus-buddhism-whats-left
In z'n eerste artikel geeft hij een overzicht; de titels heeft hij soms een beetje gewijzigd en de laatste twee zijn vervangen door 'whats left', dat is jammer en voor mij een beetje een anticlimax.
Want z'n betoog was niet dat er te weinig ethiek is in het 'Westers boeddhisme', door hem 'Consensus buddhism' genoemd, maar dat de inhoud niet veel voorstelt. Dat 'buddhist ethics' van westerse boeddhisten nauwelijks iets anders is dan die van de 'linkse' Californische cultuur in het algemeen. En dat de ethiek van het Aziatische boeddhisme middeleeuws te noemen is.
Dit alles met een uitermate (voor boeddhisten uitzonderlijk) helder taalgebruik.
Z'n overzicht, opgenomen in 'Buddhist ethics' is a fraud:
" 'Buddhist ethics' is not Buddhist ethics: It is indistinguishable from contemporary American leftish public morality. It is not based on the moral teachings of traditional Buddhist authorities. It is also not a valuable, unique innovation; it simply re-labels mainstream secular ethics “Buddhist.”
Traditional Buddhism has no ethical system: It does have lists of good and bad things, but they have no structure or explanations. Karma and compassion are not, and cannot be, foundational principles (despite claims). The various codes of conduct (lay precepts, vinaya, bodhisattva paramitas, samaya) are training disciplines, not ethical systems. None of them contains anything that would come as useful news to Westerners. Traditional Buddhist moral teachings that are correct are all found in other religions, including Christianity.
Traditional Buddhist morality is Medieval: Much of the specific moral content of traditional Buddhism is abhorrent to liberal Western values. I discuss traditional Buddhist sexual morality, the absence of any concept of human rights, and Buddhism’s support for slavery, patriarchy, and wars of conquest.
How Asian Buddhism imported Western ethics: Buddhist modernizers replaced traditional Buddhist morality with Western ethics in three stages, beginning in the 1850s.
How Westerners rebranded secular ethics as “Buddhist” and banned Tantra: Current “Buddhist ethics” dates back only to the late 1980s, when Consensus leaders declared then-current secular morality to be “Buddhist” by fiat. This page discusses their motivations, the history, and one consequence: the banning of modern Buddhist Tantra.
FTFY Buddhist ethics: The rhetorical strategies that explain away traditional Buddhist moral teachings, and disguise Western secular ones as Buddhist.
[ “FTFY” is 2015 internet slang for “fixed that for you.”]
What is “Buddhist ethics” for? It is a pledge of allegiance to left side of the American culture-war split; it is a claim of piety; it is a strategy for gaining higher class status; and it signifies particular personality traits such as openness and agreeableness. This “Buddhist ethics” no longer fools anyone, so it is dying and taking Consensus Buddhism with it. We can do better: better at Buddhism, better at ethics, and better even at claiming personal superiority.
The mindfulness crisis and the end of Consensus Buddhism: Consensus Buddhism recently fought the secular mindfulness movement over “ethics in teaching meditation.” It lost. This suggests that the Consensus’ political domination has ended. The Consensus has done great harm to Western Buddhism by obscuring most of Asian Buddhism. Its loss of power allows alternatives, both traditional and contemporary.
[hieruit heb ik 16 okt in Bijlage 3 een deel geciteerd; Joop R]
“Buddhist ethics”: a Tantric critique: This describes contradictions between contemporary leftish secular morality (a/k/a “Buddhist ethics”) and Buddhist Tantra. It sketches reasons to accept the Tantric view. It points, vaguely and tentatively, at the possibility of a future distinctively Buddhist ethics.
Developing ethical, social, and cognitive competence: I summarize Robert Kegan’s constructive-developmental model, which I consider the best available ethical theory.
Better Buddhisms: a developmental approach: Here I analyze Buddhism in terms of Kegan’s framework, summarized in the previous post. I suggest that “Buddhist ethics” and Consensus Buddhism operate at a merely adolescent level. They are psychologically regressive, hindering personal development. I contrast them with some genuinely adult modern Buddhisms. I sketch possible futures for better Buddhisms that might draw from Kegan’s model.
Emptiness, form, and ethics: The Buddhist idea that form and emptiness are inseparable may help resolve the Western crisis of postmodernity, the impasse between ethical eternalism and ethical nihilism, and the uselessness of contemporary moral philosophy.
Learning how to be kind: Most Buddhists do not lack compassion. What some of us lack are practical skills of kindness: how to actually benefit people. I suggest this is what we most want from “Buddhist ethics.” It cannot deliver—but that doesn’t mean nothing can. I think it’s possible to learn to be kinder; so it may also be possible to teach kindness. I make tentative suggestions for what might be included in such a curriculum. "
Uiteraard riepen de sweeping statements van Chapman veel kommentaar op. In zijn blog zelf, maar ook daar buiten, bv in http://loveofallwisdom.com/blog/2015/10/is-buddhist-ethics-buddhist/
De krachtigste die ik ben tegengekomen is van Justin Whitaker:
"Again, I don’t want to get mired in a kind of point-by-point discussion. I’ll offer a few observations, but really I would prefer others to look closely at the categories and claims in your posts to see how they hold up.
For me, claims such as “Traditional Buddhist morality is obviously wrong,” or that it is “medieval” simply paint with way too broad a brush, as some commenters have kind of picked up on, and when using a term like “medieval” it helps immensely to define just what you mean by it (to art historians it refers to one period of time, to Catholic theologians it means another, and it’s hard to know just what it would mean in the context of Buddhism). “Traditional” is also a term that should be carefully wielded.
You write of the Sigalovada sutta: “It’s an odd document; I’m not sure what to make of it. The central point seems to be “to get to heaven, you need to be rich; here’s how to be rich.”” Then you say it has been ignored by Consensus Buddhism. Who exactly IS Consensus Buddhism? :) I suppose since it’s “Consensus” it should be a large group of teachers or at least many prominent ones, right?
I suppose if I had at least a rough list I could then look up a couple instances where it is not ignored.
It’s actually a really good example of the Buddha introducing his practice, beginning with 4 harmful actions (the first 4 precepts) and then giving a deeper level of justification as to what makes them harmful (acting from desire, anger, ignorance, and fear) and a detailed exposition of the evils of breaking the 5th precept, expanded out to include sauntering in the streets at unseemly hours, gambling, excessive theatre, having evil friends, and idleness… This is all expounded upon at length before a somewhat basic moral sermon on caring for people around you (in the six directions). It really is a beautiful – and relatively simple – sutta.
The idea that tantra was banned is one of the more dubious claims. First, nobody has or had the power to “ban” tantra. Second, the precepts are not commandments, so encouraging that they be taken does not ban or somehow prohibit their being violated. Third, to my knowledge, tantra doesn’t work on the same level of logic or morality as the sutras, so taking the precepts at one level does not mean one cannot engage in practices at another level that might be interpreted as breaking those precepts. Fourth, if there was such a ban, it was a failure, as tantra continued on in the years after 1993.
...
There’s more, but most of it falls along the lines of me not really getting on board with your categories like Consensus Buddhism and lefty secular ethics; they seem too loosely defined. So when you say that Consensus Buddhist ethics *IS* lefty secular ethics, I find myself very much lost and admittedly a bit baffled by those who – at least in their silence – accept this equation."
Mijn kritiek (naast m'n waardering voor z'n onbevangen tekst) is:
a. Dat hij het vooral lijkt te hebben over opvattingen over ethiek en veel minder over ethisch gedrag; ik wil niet zeggen dat consensus-boeddhisten' zich beter gedragen van Californische lefties (en Nederlandse geestverwanten); maar de nadruk op het oefenen, het proberen ethisch te zijn ontbreekt.
b. Dat hij niet duidelijk maakt want in het boeddhisme de functie van ethisch gedrag is. Niet om (goddelijke) straf te voorkomen of (hemelse) beloning te krijgen maar als middel om wijsheid en inzicht te verkrijgen: een soteriologisch doel dus.
(Daarnaast staat z'n hele betoog tegelijk in het teken van het opwaarderen van tantra, en daar heb ik niets mee, dat is me veel te dionysisch. Vergelijk m'n blog apollinisch-of-dionysisch-boeddhisme )
========================================================================
Bijlage 1 De mythe van de leraar en de 'lijn van opvolging'
Kritiek op de historische betrouwbaarheid van het lineage-denken in het algemeen is mooi beschreven door John R. McRae in 'Seeing through Zen: Encounter, Transformation, and Genealogy in Chinese Chan Buddhism ', Berkeley: University of California Press, 2003. Zie als klikbaar plaatje zijn 'Rules of Zen studies .
In het vroege boeddhisme, in de Pali Canon en in Theravada speelt de leraar ook een rol. Vooral de Boeddha zelf als leraar dan; maar ook wel de senior-monnik.
Maar vooral toch is de leer de leraar
Duidelijk wordt dat verwoord in twee citaten uit de Maha Parinibbana Sutta (Digha Nikaya 16):
“ 2.26. Wees daarom, Ananda, als een eiland voor jullie zelf, een toevlucht voor jullie zelf, zoek geen externe toevlucht. Met de Dhamma als jullie eiland, met de Dhamma als jullie toevlucht, zoek geen andere toevlucht.
en
6.1. En de Heer zei tegen de Eerwaarde Ananda: "Het kan zijn, Ananda, dat in sommigen van jullie de gedachte opkomt: 'De instructies van de Meester zijn er niet meer; wij hebben geen Leraar meer.' Maar zo, Ananda, moet dat niet worden gezien. Want, Ananda, dat wat ik verkondigd heb en bekend gemaakt heb als de Dhamma en de Discipline, dat zal jullie Leraar zijn nadat ik ben heengegaan." Bron: hier
Eerder opgenomen in m'n blogtekst uit april 2013
========================================================================
Bijlage 2 'What's Ethics Got to Do with It? door Richard Payne
The misguided debate about mindfulness and morality
As mindfuness has made greater inroads into public life—from hospitals, to schools, to the workplace—its growing distance from Buddhist thought and practice has become a hotly contested issue. Is mindfulness somehow deficient because it lacks Buddhist ethics, and should Buddhist ethics be replicated in mindfulness programs and workshops?
Psychologist Lynette Monteiro, founder of the Ottawa Mindfulness Clinic, points out that the “seeming absence of the explicit teaching of ethics in the MBI [Mindfulness-based Intervention] curriculum” is the “thorniest” basis for criticism. Underlying the discussion of ethics in mindfulness, however, is the presumption that there exists an inherent relation between religion and morality. Yet this focus on morality—thought to define the practice as religious rather than secular, Buddhist rather than non-Buddhist—is based on Western presumptions about religion inherited from Christianity, not Buddhism.
Views on morality and mindfulness tend to fall into three categories: inherent, integral, and modular.
The argument for an inherent relation claims that mindfulness training by itself, without any instruction in morality, leads people to higher moral standing. This is the claim made, for example, by David DeSteno, who says that an eight-week instructional program in meditation—without any accompanying instruction in morality—increased compassionate responses to the suffering of others threefold.
An integral relation, on the other hand, is one in which mindfulness and morality are understood to be inseparable, and the specific morality of the Buddhist tradition is thought to already form a part of mindfulness training. In this view, the success of mindfulness tradition requires practitioners to change their moral orientation to the world in specific—that is, Buddhist—ways.
Finally, a modular relation views mindfulness training and morality as distinct and separate, existing independently of one another. Separate modules like mindfulness training and training in morality can be linked together like Legos to create different structures. Under this conception, the kind of morality attached could just as well be Christian or humanist as Buddhist.
Mindfulness researchers and proponents alike have become entrenched in well-defined and increasingly institutionalized positions regarding ethics. But the fundamental ground of each of these positions—the way in which Western culture conceives of religion—has been ignored. That conception is built on a basic narrative trajectory that leads from primal, blissful harmony in Paradise, through sinful disobedience and ejection from Paradise, to a final atonement and reconciliation. This biblical narrative is fundamentally ethical in nature, hinging as it does on sinful action as the cause for the fall from grace. Many in the Western Buddhist communities have absorbed this cultural identification of religion with morality uncritically and perhaps unconsciously. It is, after all, an assumption so well established as to be invisible to us.
Yet if we look at the Buddhist narrative structure, we find it follows quite a different trajectory. Humanity’s original condition is not one of blissful harmony but rather of ignorance repeatedly leading to suffering. Recognizing this sets one on the path to awakening.
This fundamental difference between the two traditions suggests that the emphasis on morality in present discussions of mindfulness is rooted not in the Buddhist tradition itself but in the cultural preconceptions of Euro-American society.
This is not, of course, to say that the Buddhist tradition does not value morality, only that morality does not play the salvifically central role that it does in Christianity. Rather than being the key to attaining redemption for one’s original sinful failing, morality constitutes a condition for effective practice in Buddhism. After all, in the Buddhist tradition, while morality is conducive to awakening, it is not considered sufficient. Instead, it is a necessary preliminary. ...
These values and presumptions also inform the self-improvement culture of our society within which mindfulness training—in both secular and Buddhist forms—exists. The strong moral imperative to improve oneself has its origins in Protestant religious culture, which promoted the exercise of self-control to overcome one’s inherently sinful nature.
The moral imperative toward self-improvement is evident in the negative views held toward people who are not running, dieting, learning a foreign language, meditating, doing yoga, or any of the several dozen other ways society offers for you to improve yourself. Certainly, anyone not involved in such activities is thought to be lazy, stupid, indolent, and—studies surely suggest—will die younger and suffer more than all of those pursuing self-improvement.
One of the strongest motivators for individuals to pursue mindfulness is this imperative toward self-betterment. But such a moral imperative is not wholly consistent with Buddhist thought. Unlike Protestantism, the Buddhist path does not involve a moral control being exerted over the self and its natural animalistic tendencies, but rather the development of greater insight into the conditioned nature of existence. Indeed, the dualism of a self controlling the self feeds the illusion of a separate, independently existing self.
It is this modern moral imperative toward self-improvement that has transformed Buddhist practices from the activities of a relatively small number of monastic specialists into mass-marketed lay workshops, trainings, books, online courses, and so on. Just as the monastic values of late medieval Christian Europe became generalized as appropriate for everyone, so now the monastic values of Buddhism are being propagated and marketed as part of how one can improve oneself. ...
Instead, highlighting the contradictions between the cultural presumptions that regard morality as the key to salvation and morality’s role within the Buddhist framework might challenge participants in the debate to question why it has become such a hot-button issue. After all, unless the debate changes the ground of shared presumptions, the existing impasse will only become more deeply entrenched.
Bron: Tricycle mei 2015
Ethiek krijgt plotseling weer de aandacht van Westerse boeddhisten, na jarenlang wat minachtend genegeerd te zijn.
'Aandacht' in Nederland vooral door schade en schande; vergelijk de zaak van de Mettavihari-leraren/leerlingen en nu weer de zaak Nico Tydeman .
De verschillen tussen deze twee cases zijn aanzienlijk, maar hebben een gezamelijke conclusie:
laten we nu het boeddhisme verder zonder leraar beoefenen.
Update 3 november
Om misverstand te voorkomen: ik heb het hier niet over het misbruik door Mettavihari, zijn gedrag was immoreel.
Hier heb het over het jarenlange zwijgen van de leerlingen van Mettavihari en over de zaak Tydeman waarin de manier van redeneren amoreel is. (Wiki: "Iets is immoreel als het ingaat tegen de wetten van de ethiek. Iets is amoreel als het niets met goed of kwaad te maken heeft")
Einde update
Als Nico Tydeman zegt "Ik ben een leerling en volgeling van de Boeddha en ik geef krachtens de lijn van opvolging waarin ik sta, in zijn naam onderricht ", dan zeg ik: dit is niet de Dharma, deze mythe van een lineage, dit is gebaseerd op Oostaziatische voorouderverering.
Er is geen 'lijn van opvolging' ! Vgl Bijlage 1 hieronder over de inzichten van John McRae.
En als Dick Verstegen in het BD van 31 okt zegt "Het staat de leraar als belichaming van de Dharma niet vrij om bij fouten het bijltje erbij neer te gooien", dan vind ik dat misbruik maken van het Dharma-begrip. De implicatie is dat een leraar nooit hoeft af te treden, wat hij (of 'zij', maar het gaat hier bijna altijd om mannen) ook doet: afkeurenswaardige onzin.
Overigens: ik ben geen zennie; of Nico feitelijk als leraar aftreedt of niet gaat mij niet aan, alleen z'n motivering om te blijven (en de verdediging daarvan door anderen) gaat mij aan.
========================================================================
De lol om in deze Hollandse grauwheid nog over ethiek te schrijven, is er bij mij nu wel af. M'n voornemen uitgebreid op het betoog van Chapman in te gaan, was toch al verminderd omdat ik z'n latere artikelen een stuk minder interessant vond dan z'n eerste.
Daarom low-profile een overzicht van recente Engelstalige teksten; met name van bloggers. Ook al interessant om die te noemen, omdat er in het Nederlandse taalgebied zo weinig en steeds minder belangwekkends verschijnt.
=======================================================================
Niet zozeer als de verdergenoemden inspelend op de actuele discussie binnen het westers boeddhisme noem ik een recente publikatie van de boeddholoog (o.a. vertaler van Nagarjuna) Jay L. Garfield: 'Mindfulness and Ethics - Attention, virtue and perfection ' .
De inhoud: "I will first talk briefly about why mindfulness is so important in Buddhist ethics. I will then shift gears and discuss the importance of spontaneity, first in the Aristotelian and then in the Zen tradition. I will close by showing why that spontaneity can only be understood as desirable if infused by the kind of mindfulness philosophers such as Śāntideva recommend, and why that mindfulness can only be morally efficacious if it suffuses our perception and action so as to render them spontaneous. "
=======================================================================
Blogteksten van Richard Payne zijn altijd de moeite waard. Twee over ethiek:
Eentje uit juni 2015 begint aldus: " Narratives and trajectories: morality and meditation
Last month a post of mine appeared on the Tricycle website. That post is titled “What’s Ethics Got to Do with It?: The Misguided Debate about Mindfulness and Morality.”
Since a superficial reading of the post might lead the incautious to conclude that I was discounting any role for ethics in Buddhist practice, I would like to expand on the conceptual basis of the claims involved. Justin Whitaker made his reservations publicly and examining some of these provide specific points requiring clarification. "
Dit is een uitwerking van een eerder stuk in Tricycle: What's Ethics Got to Do with It?
Dit artikel, ondertitel 'The misguided debate about mindfulness and morality', heb ik (deels) als Bijlage 2 opgenomen.
=======================================================================
Dan Justin Whitaker en zijn blog 'American Buddhist Perspectives '
Schrijft veel over ethiek, bijvoorbeeld: 'Buddhist mindfulness, morality, and Protestant presumptions' in mei 2015
"... But yesterday Tricycle published an article by Richard K. Payne somewhat dismissively subtitled 'The misguided debate about mindfulness and morality.' That could, of course, be a misguided choice of words by an editor, but what follows in the article seems to bear out the sense that Dr. Payne really does think the whole discussion is missing the point ..."
Zie ook zijn zeer uitgesproken reactie op Chapman hieronder.
=======================================================================
Een andere blogger die ik beslist wil noemen, is Jayarava, lid van de Triratna maar ook een autonoom denker.
Schrijft al jarenlang wekelijk een degelijke en soms moeilijke (filologische) blogtekst in Jayarava's Raves
=======================================================================
Te beginnen met het artikel ' “Buddhist ethics” is a fraud ' is David Chapman een paar weken geleden een ijzersterke serie blogteksten over boeddhistische ethiek.
Zie ook de aankondiging in m'n blog van 16 okt , bijlage 3.
Ik geef de links in de volgorde waarin ze gepubliceerd zijn en dus gelezen moeten worden:
* 'buddhist-ethics'-is-a-fraud
* 'buddhist-ethics'-is-not-buddhist-ethics
* traditional-buddhism-has-no-ethical-system
* buddhist-morality-is-medieval
* how-asian-buddhism-imported-western-ethics
* why-westerners-rebranded-secular-ethics-as-'buddhist'-and-banned-tantra
* ftfy-buddhist-ethics
* 'buddhist-ethics'-is-advertising
* the-mindfulness-crisis-and-the-end-of-consensus-buddhism
* 'buddhist-ethics'-a-tantric-critique
* developing-ethical-social-and-cognitive-competence
* better-buddhisms-a-developmental-approach
* consensus-buddhism-whats-left
In z'n eerste artikel geeft hij een overzicht; de titels heeft hij soms een beetje gewijzigd en de laatste twee zijn vervangen door 'whats left', dat is jammer en voor mij een beetje een anticlimax.
Want z'n betoog was niet dat er te weinig ethiek is in het 'Westers boeddhisme', door hem 'Consensus buddhism' genoemd, maar dat de inhoud niet veel voorstelt. Dat 'buddhist ethics' van westerse boeddhisten nauwelijks iets anders is dan die van de 'linkse' Californische cultuur in het algemeen. En dat de ethiek van het Aziatische boeddhisme middeleeuws te noemen is.
Dit alles met een uitermate (voor boeddhisten uitzonderlijk) helder taalgebruik.
Z'n overzicht, opgenomen in 'Buddhist ethics' is a fraud:
" 'Buddhist ethics' is not Buddhist ethics: It is indistinguishable from contemporary American leftish public morality. It is not based on the moral teachings of traditional Buddhist authorities. It is also not a valuable, unique innovation; it simply re-labels mainstream secular ethics “Buddhist.”
Traditional Buddhism has no ethical system: It does have lists of good and bad things, but they have no structure or explanations. Karma and compassion are not, and cannot be, foundational principles (despite claims). The various codes of conduct (lay precepts, vinaya, bodhisattva paramitas, samaya) are training disciplines, not ethical systems. None of them contains anything that would come as useful news to Westerners. Traditional Buddhist moral teachings that are correct are all found in other religions, including Christianity.
Traditional Buddhist morality is Medieval: Much of the specific moral content of traditional Buddhism is abhorrent to liberal Western values. I discuss traditional Buddhist sexual morality, the absence of any concept of human rights, and Buddhism’s support for slavery, patriarchy, and wars of conquest.
How Asian Buddhism imported Western ethics: Buddhist modernizers replaced traditional Buddhist morality with Western ethics in three stages, beginning in the 1850s.
How Westerners rebranded secular ethics as “Buddhist” and banned Tantra: Current “Buddhist ethics” dates back only to the late 1980s, when Consensus leaders declared then-current secular morality to be “Buddhist” by fiat. This page discusses their motivations, the history, and one consequence: the banning of modern Buddhist Tantra.
FTFY Buddhist ethics: The rhetorical strategies that explain away traditional Buddhist moral teachings, and disguise Western secular ones as Buddhist.
[ “FTFY” is 2015 internet slang for “fixed that for you.”]
What is “Buddhist ethics” for? It is a pledge of allegiance to left side of the American culture-war split; it is a claim of piety; it is a strategy for gaining higher class status; and it signifies particular personality traits such as openness and agreeableness. This “Buddhist ethics” no longer fools anyone, so it is dying and taking Consensus Buddhism with it. We can do better: better at Buddhism, better at ethics, and better even at claiming personal superiority.
The mindfulness crisis and the end of Consensus Buddhism: Consensus Buddhism recently fought the secular mindfulness movement over “ethics in teaching meditation.” It lost. This suggests that the Consensus’ political domination has ended. The Consensus has done great harm to Western Buddhism by obscuring most of Asian Buddhism. Its loss of power allows alternatives, both traditional and contemporary.
[hieruit heb ik 16 okt in Bijlage 3 een deel geciteerd; Joop R]
“Buddhist ethics”: a Tantric critique: This describes contradictions between contemporary leftish secular morality (a/k/a “Buddhist ethics”) and Buddhist Tantra. It sketches reasons to accept the Tantric view. It points, vaguely and tentatively, at the possibility of a future distinctively Buddhist ethics.
Developing ethical, social, and cognitive competence: I summarize Robert Kegan’s constructive-developmental model, which I consider the best available ethical theory.
Better Buddhisms: a developmental approach: Here I analyze Buddhism in terms of Kegan’s framework, summarized in the previous post. I suggest that “Buddhist ethics” and Consensus Buddhism operate at a merely adolescent level. They are psychologically regressive, hindering personal development. I contrast them with some genuinely adult modern Buddhisms. I sketch possible futures for better Buddhisms that might draw from Kegan’s model.
Emptiness, form, and ethics: The Buddhist idea that form and emptiness are inseparable may help resolve the Western crisis of postmodernity, the impasse between ethical eternalism and ethical nihilism, and the uselessness of contemporary moral philosophy.
Learning how to be kind: Most Buddhists do not lack compassion. What some of us lack are practical skills of kindness: how to actually benefit people. I suggest this is what we most want from “Buddhist ethics.” It cannot deliver—but that doesn’t mean nothing can. I think it’s possible to learn to be kinder; so it may also be possible to teach kindness. I make tentative suggestions for what might be included in such a curriculum. "
Uiteraard riepen de sweeping statements van Chapman veel kommentaar op. In zijn blog zelf, maar ook daar buiten, bv in http://loveofallwisdom.com/blog/2015/10/is-buddhist-ethics-buddhist/
De krachtigste die ik ben tegengekomen is van Justin Whitaker:
"Again, I don’t want to get mired in a kind of point-by-point discussion. I’ll offer a few observations, but really I would prefer others to look closely at the categories and claims in your posts to see how they hold up.
For me, claims such as “Traditional Buddhist morality is obviously wrong,” or that it is “medieval” simply paint with way too broad a brush, as some commenters have kind of picked up on, and when using a term like “medieval” it helps immensely to define just what you mean by it (to art historians it refers to one period of time, to Catholic theologians it means another, and it’s hard to know just what it would mean in the context of Buddhism). “Traditional” is also a term that should be carefully wielded.
You write of the Sigalovada sutta: “It’s an odd document; I’m not sure what to make of it. The central point seems to be “to get to heaven, you need to be rich; here’s how to be rich.”” Then you say it has been ignored by Consensus Buddhism. Who exactly IS Consensus Buddhism? :) I suppose since it’s “Consensus” it should be a large group of teachers or at least many prominent ones, right?
I suppose if I had at least a rough list I could then look up a couple instances where it is not ignored.
It’s actually a really good example of the Buddha introducing his practice, beginning with 4 harmful actions (the first 4 precepts) and then giving a deeper level of justification as to what makes them harmful (acting from desire, anger, ignorance, and fear) and a detailed exposition of the evils of breaking the 5th precept, expanded out to include sauntering in the streets at unseemly hours, gambling, excessive theatre, having evil friends, and idleness… This is all expounded upon at length before a somewhat basic moral sermon on caring for people around you (in the six directions). It really is a beautiful – and relatively simple – sutta.
The idea that tantra was banned is one of the more dubious claims. First, nobody has or had the power to “ban” tantra. Second, the precepts are not commandments, so encouraging that they be taken does not ban or somehow prohibit their being violated. Third, to my knowledge, tantra doesn’t work on the same level of logic or morality as the sutras, so taking the precepts at one level does not mean one cannot engage in practices at another level that might be interpreted as breaking those precepts. Fourth, if there was such a ban, it was a failure, as tantra continued on in the years after 1993.
...
There’s more, but most of it falls along the lines of me not really getting on board with your categories like Consensus Buddhism and lefty secular ethics; they seem too loosely defined. So when you say that Consensus Buddhist ethics *IS* lefty secular ethics, I find myself very much lost and admittedly a bit baffled by those who – at least in their silence – accept this equation."
Mijn kritiek (naast m'n waardering voor z'n onbevangen tekst) is:
a. Dat hij het vooral lijkt te hebben over opvattingen over ethiek en veel minder over ethisch gedrag; ik wil niet zeggen dat consensus-boeddhisten' zich beter gedragen van Californische lefties (en Nederlandse geestverwanten); maar de nadruk op het oefenen, het proberen ethisch te zijn ontbreekt.
b. Dat hij niet duidelijk maakt want in het boeddhisme de functie van ethisch gedrag is. Niet om (goddelijke) straf te voorkomen of (hemelse) beloning te krijgen maar als middel om wijsheid en inzicht te verkrijgen: een soteriologisch doel dus.
(Daarnaast staat z'n hele betoog tegelijk in het teken van het opwaarderen van tantra, en daar heb ik niets mee, dat is me veel te dionysisch. Vergelijk m'n blog apollinisch-of-dionysisch-boeddhisme )
========================================================================
Bijlage 1 De mythe van de leraar en de 'lijn van opvolging'
Kritiek op de historische betrouwbaarheid van het lineage-denken in het algemeen is mooi beschreven door John R. McRae in 'Seeing through Zen: Encounter, Transformation, and Genealogy in Chinese Chan Buddhism ', Berkeley: University of California Press, 2003. Zie als klikbaar plaatje zijn 'Rules of Zen studies .
In het vroege boeddhisme, in de Pali Canon en in Theravada speelt de leraar ook een rol. Vooral de Boeddha zelf als leraar dan; maar ook wel de senior-monnik.
Maar vooral toch is de leer de leraar
Duidelijk wordt dat verwoord in twee citaten uit de Maha Parinibbana Sutta (Digha Nikaya 16):
“ 2.26. Wees daarom, Ananda, als een eiland voor jullie zelf, een toevlucht voor jullie zelf, zoek geen externe toevlucht. Met de Dhamma als jullie eiland, met de Dhamma als jullie toevlucht, zoek geen andere toevlucht.
en
6.1. En de Heer zei tegen de Eerwaarde Ananda: "Het kan zijn, Ananda, dat in sommigen van jullie de gedachte opkomt: 'De instructies van de Meester zijn er niet meer; wij hebben geen Leraar meer.' Maar zo, Ananda, moet dat niet worden gezien. Want, Ananda, dat wat ik verkondigd heb en bekend gemaakt heb als de Dhamma en de Discipline, dat zal jullie Leraar zijn nadat ik ben heengegaan." Bron: hier
Eerder opgenomen in m'n blogtekst uit april 2013
========================================================================
Bijlage 2 'What's Ethics Got to Do with It? door Richard Payne
The misguided debate about mindfulness and morality
As mindfuness has made greater inroads into public life—from hospitals, to schools, to the workplace—its growing distance from Buddhist thought and practice has become a hotly contested issue. Is mindfulness somehow deficient because it lacks Buddhist ethics, and should Buddhist ethics be replicated in mindfulness programs and workshops?
Psychologist Lynette Monteiro, founder of the Ottawa Mindfulness Clinic, points out that the “seeming absence of the explicit teaching of ethics in the MBI [Mindfulness-based Intervention] curriculum” is the “thorniest” basis for criticism. Underlying the discussion of ethics in mindfulness, however, is the presumption that there exists an inherent relation between religion and morality. Yet this focus on morality—thought to define the practice as religious rather than secular, Buddhist rather than non-Buddhist—is based on Western presumptions about religion inherited from Christianity, not Buddhism.
Views on morality and mindfulness tend to fall into three categories: inherent, integral, and modular.
The argument for an inherent relation claims that mindfulness training by itself, without any instruction in morality, leads people to higher moral standing. This is the claim made, for example, by David DeSteno, who says that an eight-week instructional program in meditation—without any accompanying instruction in morality—increased compassionate responses to the suffering of others threefold.
An integral relation, on the other hand, is one in which mindfulness and morality are understood to be inseparable, and the specific morality of the Buddhist tradition is thought to already form a part of mindfulness training. In this view, the success of mindfulness tradition requires practitioners to change their moral orientation to the world in specific—that is, Buddhist—ways.
Finally, a modular relation views mindfulness training and morality as distinct and separate, existing independently of one another. Separate modules like mindfulness training and training in morality can be linked together like Legos to create different structures. Under this conception, the kind of morality attached could just as well be Christian or humanist as Buddhist.
Mindfulness researchers and proponents alike have become entrenched in well-defined and increasingly institutionalized positions regarding ethics. But the fundamental ground of each of these positions—the way in which Western culture conceives of religion—has been ignored. That conception is built on a basic narrative trajectory that leads from primal, blissful harmony in Paradise, through sinful disobedience and ejection from Paradise, to a final atonement and reconciliation. This biblical narrative is fundamentally ethical in nature, hinging as it does on sinful action as the cause for the fall from grace. Many in the Western Buddhist communities have absorbed this cultural identification of religion with morality uncritically and perhaps unconsciously. It is, after all, an assumption so well established as to be invisible to us.
Yet if we look at the Buddhist narrative structure, we find it follows quite a different trajectory. Humanity’s original condition is not one of blissful harmony but rather of ignorance repeatedly leading to suffering. Recognizing this sets one on the path to awakening.
This fundamental difference between the two traditions suggests that the emphasis on morality in present discussions of mindfulness is rooted not in the Buddhist tradition itself but in the cultural preconceptions of Euro-American society.
This is not, of course, to say that the Buddhist tradition does not value morality, only that morality does not play the salvifically central role that it does in Christianity. Rather than being the key to attaining redemption for one’s original sinful failing, morality constitutes a condition for effective practice in Buddhism. After all, in the Buddhist tradition, while morality is conducive to awakening, it is not considered sufficient. Instead, it is a necessary preliminary. ...
These values and presumptions also inform the self-improvement culture of our society within which mindfulness training—in both secular and Buddhist forms—exists. The strong moral imperative to improve oneself has its origins in Protestant religious culture, which promoted the exercise of self-control to overcome one’s inherently sinful nature.
The moral imperative toward self-improvement is evident in the negative views held toward people who are not running, dieting, learning a foreign language, meditating, doing yoga, or any of the several dozen other ways society offers for you to improve yourself. Certainly, anyone not involved in such activities is thought to be lazy, stupid, indolent, and—studies surely suggest—will die younger and suffer more than all of those pursuing self-improvement.
One of the strongest motivators for individuals to pursue mindfulness is this imperative toward self-betterment. But such a moral imperative is not wholly consistent with Buddhist thought. Unlike Protestantism, the Buddhist path does not involve a moral control being exerted over the self and its natural animalistic tendencies, but rather the development of greater insight into the conditioned nature of existence. Indeed, the dualism of a self controlling the self feeds the illusion of a separate, independently existing self.
It is this modern moral imperative toward self-improvement that has transformed Buddhist practices from the activities of a relatively small number of monastic specialists into mass-marketed lay workshops, trainings, books, online courses, and so on. Just as the monastic values of late medieval Christian Europe became generalized as appropriate for everyone, so now the monastic values of Buddhism are being propagated and marketed as part of how one can improve oneself. ...
Instead, highlighting the contradictions between the cultural presumptions that regard morality as the key to salvation and morality’s role within the Buddhist framework might challenge participants in the debate to question why it has become such a hot-button issue. After all, unless the debate changes the ground of shared presumptions, the existing impasse will only become more deeply entrenched.
Bron: Tricycle mei 2015
zondag 6 september 2015
Vietnamezen, ooit bootvluchteling, hebben nu een boeddhistische tempel in Almere. Open dag van de Van Hanh Pagode
Update 8 september Vanavond op televisie, Nederland 2 21.20-22.00 uur
Wanhoop op zee
Eind jaren 70 ontvluchten ruim 800.000 Zuid-Vietnamezen hun land.
Over zee in veelal slechte bootjes. Een kwart van hen overleeft het niet.
'Andere Tijden' reconstrueert de tocht van 140 Vietnamezen in een gammel
rivierbootje. Drie weken lang dobberen ze stuurloos op de Zuid-Chinese Zee.
Aan boord worden ze gek van wanhoop, dorst en honger.
Bijna de helft van de opvarenden overleeft deze tocht niet. (Bron: NOS Teletekst)
Zie via YouTube: www.youtube.com/watch?v=Tmfe-dMMYdk
===============================================================
Zaterdag 5 september was er een open dag van de Vietnamees boeddhistische tempel
'Van Hanh Pagode ' in Almere, vlak bij de Oostvaarderplassen.
Eerder zaten zij in een veel kleinere behuizing in Nederhorst den Berg
Is dit bericht iets voor een blogger?
Eigenlijk niet, maar de boeddhistische journalistiek zoals BoeddhistischDagblad en de BOS hebben het volledig af laten weten, ook bij de officiële opening in juni . En iemand moet het doen.
Maar ook weer wel iets voor mij, want ik realiseerde me bij m'n bezoek dat er een sterk verband is met de actualiteit.
De meeste Vietnamezen in Nederland zijn hier gekomen omstreeks 1980, toen het communistische regime ook in het Zuiden ging heersen. Honderdduizenden zijn er toen gevlucht, vooral als bootvluchtelingen. Ze zijn over de hele wereld, ook in Nederland, terechtgekomen. Op het terrein van de Pagode is een kunstwerk in ontwikkeling als herinnering aan de vlucht destijds en de gastvrijheid die ze in Nederland hebben ervaren. En de kans, (boot)vluchtelingen op te nemen, hebben we nu opnieuw.
Nog een interessant punt: de tempel is geheel uit eigen middelen en met veel vrijwilligerswerk tot stand gekomen. Iets wat autochtone Nederlanders niet lijkt te lukken.
Er zijn twee grote zalen, volgens mij ook geschikt voor bijeenkomsten en ééndaagse retraites van andere boeddhistische tradities.
De website is geheel in het Vietnamees, maar de email wordt in het Nederlands beantwoord.
===============================================================
Een impressie van de tempel, de vlucht uit Vietnam en het verblijf de
eerste jaren hier, deels in het Nederlands:
Video over de Vietnamezen in Nederland, en hun tempel
[Update 7 september] Zie ook deze video
===============================================================
Wanhoop op zee
Eind jaren 70 ontvluchten ruim 800.000 Zuid-Vietnamezen hun land.
Over zee in veelal slechte bootjes. Een kwart van hen overleeft het niet.
'Andere Tijden' reconstrueert de tocht van 140 Vietnamezen in een gammel
rivierbootje. Drie weken lang dobberen ze stuurloos op de Zuid-Chinese Zee.
Aan boord worden ze gek van wanhoop, dorst en honger.
Bijna de helft van de opvarenden overleeft deze tocht niet. (Bron: NOS Teletekst)
Zie via YouTube: www.youtube.com/watch?v=Tmfe-dMMYdk
===============================================================
Zaterdag 5 september was er een open dag van de Vietnamees boeddhistische tempel
'Van Hanh Pagode ' in Almere, vlak bij de Oostvaarderplassen.
Eerder zaten zij in een veel kleinere behuizing in Nederhorst den Berg
Is dit bericht iets voor een blogger?
Eigenlijk niet, maar de boeddhistische journalistiek zoals BoeddhistischDagblad en de BOS hebben het volledig af laten weten, ook bij de officiële opening in juni . En iemand moet het doen.
Maar ook weer wel iets voor mij, want ik realiseerde me bij m'n bezoek dat er een sterk verband is met de actualiteit.
De meeste Vietnamezen in Nederland zijn hier gekomen omstreeks 1980, toen het communistische regime ook in het Zuiden ging heersen. Honderdduizenden zijn er toen gevlucht, vooral als bootvluchtelingen. Ze zijn over de hele wereld, ook in Nederland, terechtgekomen. Op het terrein van de Pagode is een kunstwerk in ontwikkeling als herinnering aan de vlucht destijds en de gastvrijheid die ze in Nederland hebben ervaren. En de kans, (boot)vluchtelingen op te nemen, hebben we nu opnieuw.
Nog een interessant punt: de tempel is geheel uit eigen middelen en met veel vrijwilligerswerk tot stand gekomen. Iets wat autochtone Nederlanders niet lijkt te lukken.
Er zijn twee grote zalen, volgens mij ook geschikt voor bijeenkomsten en ééndaagse retraites van andere boeddhistische tradities.
De website is geheel in het Vietnamees, maar de email wordt in het Nederlands beantwoord.
===============================================================
Een impressie van de tempel, de vlucht uit Vietnam en het verblijf de
eerste jaren hier, deels in het Nederlands:
Video over de Vietnamezen in Nederland, en hun tempel
[Update 7 september] Zie ook deze video
===============================================================
vrijdag 4 september 2015
BUN moet geen verantwoordelijkheid hebben t.a.v. seksueel misbruik. Maar het is wel hun eigen schuld dat minister van der Steur dat vindt. Met voorstellen
De site 'OpenBoeddhisme ' meldde een paar dagen geleden dat minister van der Steur van Justitie vragen van de Kamer over 'Seksueel misbruik bij boeddhisten in Nederland ' heeft beantwoord.
Zie 2e Kamer 31 aug. c.q. OpenBoeddhisme 1 sept.
Zulke antwoorden zijn niet zomaar een mening van een politicus maar een standpunt van de regering.
Op twee antwoorden ga ik nader in:
=====================================================================
"6. Wat vindt u van de invulling van de rol van de Boeddhistische Unie Nederland, die geen ruchtbaarheid heeft gegeven aan signalen van ernstig misbruik? Welke rol ziet u in de toekomst voor hen weggelegd? In hoeverre bent u hierover met hen in gesprek?
Antwoord (6)
Het is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN) om te voorkomen dat boeddhistische monniken en/of leraren zich schuldig maken aan (seksueel) misbruik. Dit geldt evenzeer voor vergelijkbare organisaties bij andere religies. Ik ben over dit onderwerp niet in gesprek met de BUN. " [onderstreping door mij]
Daar zegt de minister nogal wat: de verantwoordelijkheid van de BUN, dus een inspanningsverplichting.
Begrijpelijk dat het bestuur van de BUN nog niet heeft gereageerd op dit standpunt van de minister. De BUN zal ongetwijfeld willen betogen dat ze niet verantwoordelijk zijn, in OpenBoeddhisme zijn eerdere uitspraken in die richting van voorzitter Ritman al genoemd.
Een citaat uit 'OpenBoeddhisme': "Update 2 september 2015, 17.44 u.:
In een reactie laat het BUN-bestuur weten de geboden mogelijkheid om inhoudelijk op het nieuwsbericht te reageren op prijs te stellen, maar daarvan op dit moment geen gebruik te willen maken. "
Mijn mening hierover is tweeërlei:
1. De BUN kan die verantwoordelijkheid helemaal niet aan; en het is ook ongewenst omdat dat zou suggereren dat er zoiets als HET Boeddhisme bestaat, door de BUN in Nederland gerepresenteerd.
Het is gewenst dat de BUN zich omvormt tot een 'Federatie van Boeddhistische Tradities '; zie een voorstel in deze richting in m'n blog van 25 aug. 2014 ; een federatie die zelf vederlicht is.
Advies aan het bestuur van de BUN: maak daar een begin mee; en meldt dat de minister.
Daarmee wordt tegelijk een begin gemaakt van de oplossing van m'n tweede probleem:
2. De BUN heeft het geheel aan zichzelf te danken dat de minister dit stelt omdat de BUN diverse malen bij de overheid een voorziening heeft geclaimd waar religieuze genootschappen wettelijk recht op hebben. De Boeddhistische Omroep bv als publieke omroep, maar dat is een aflopende zaak.
Maar ook het zijn van 'Zendende Instantie ' voor Boeddhistische Geestelijke Verzorging in Gevangenissen. Zie hieronder een afschrift van de overeenkomst tussen de BUN en de staatssecretaris van december 2012.
Advies aan de BUN: om richting bewindslieden te kunnen weerleggen dat de BUN bovengenoemde verantwoordelijkheid (nog langer) heeft, moet de staatssecretaris worden verzocht, deze overeenkomst te ontbinden, zoals bedoeld in artikel 3 er van.
=====================================================================
"4. Welke stappen onderneemt u teneinde te voorkomen dat seksueel misbruik wederom plaatsvindt bij religieuze instellingen, zoals eerder bij de Rooms Katholieke Kerk en nu bij de Boeddhisten?
Antwoord 4 ...
Religieuze instellingen vallen onder de reikwijdte van de regeling die voorziet in een gratis verklaring omtrent het gedrag (VOG) voor vrijwilligers (zie de Beleidsregels vergoeding verklaring omtrent het gedrag voor vrijwilligers; Stcrt. 2015, 6425). Dit houdt in dat als die organisaties zelf hun verantwoordelijkheid nemen voor een eigen integriteitsbeleid, hun vrijwilligers de VOG kosteloos kunnen aanvragen. Op die manier wordt voor religieuze instellingen een financiële drempel weggenomen om vrijwilligers te laten screenen voordat zij bij de religieuze instellingen aan de slag gaan. "
In een blog uit 2013 heb ik beschreven hoe dit voor een boeddhistische leraar kan. Ik heb sindsdien niet gehoord dat iemand daar gebruik van heeft gemaakt.
Advies aan de sangha's, wel of niet lid van de BUN: vraag een VOG aan.
=====================================================================
Bij het tot stand komen van onderstaande overeenkomst tussen Justitie en BUN heeft Varamitra een grote rol gespeeld, eerst als voorzitter van de BUN, later als hoofd boeddhistische geestelijke verzorging bij het ministerie van Veiligheid en Justitie.
Die laatste functie, ambtenaar dus bij Justitie, heeft hij nog; soms werd Varamitra wel eens de officiële 'Justitie-boeddhist' genoemd. Ik heb de indruk dat hij toch niet betrokken is in het ambtelijke traject dat aan de antwoorden van minister van der Steur vooraf is gegaan.
Varamitra is de facto de secretaris van de BUN als Boeddhistisch Zendende Instantie, zie bv deze informatie van de VU (onderaan).
Ik vind trouwens dat de (ledenvergadering van de) BUN zich best zou mogen distantiëren van uitspraken van hem over seksueel misbruik, zoals geciteerd in 'OpenBoeddhisme '.
De eerstvolgende ledenvergadering van de BUN vindt vermoedelijk in november plaats.
De datum van het Kamerdebat over misbruik is voor zover ik weet nog niet bekend.
=====================================================================
Zie 2e Kamer 31 aug. c.q. OpenBoeddhisme 1 sept.
Zulke antwoorden zijn niet zomaar een mening van een politicus maar een standpunt van de regering.
Op twee antwoorden ga ik nader in:
=====================================================================
"6. Wat vindt u van de invulling van de rol van de Boeddhistische Unie Nederland, die geen ruchtbaarheid heeft gegeven aan signalen van ernstig misbruik? Welke rol ziet u in de toekomst voor hen weggelegd? In hoeverre bent u hierover met hen in gesprek?
Antwoord (6)
Het is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN) om te voorkomen dat boeddhistische monniken en/of leraren zich schuldig maken aan (seksueel) misbruik. Dit geldt evenzeer voor vergelijkbare organisaties bij andere religies. Ik ben over dit onderwerp niet in gesprek met de BUN. " [onderstreping door mij]
Daar zegt de minister nogal wat: de verantwoordelijkheid van de BUN, dus een inspanningsverplichting.
Begrijpelijk dat het bestuur van de BUN nog niet heeft gereageerd op dit standpunt van de minister. De BUN zal ongetwijfeld willen betogen dat ze niet verantwoordelijk zijn, in OpenBoeddhisme zijn eerdere uitspraken in die richting van voorzitter Ritman al genoemd.
Een citaat uit 'OpenBoeddhisme': "Update 2 september 2015, 17.44 u.:
In een reactie laat het BUN-bestuur weten de geboden mogelijkheid om inhoudelijk op het nieuwsbericht te reageren op prijs te stellen, maar daarvan op dit moment geen gebruik te willen maken. "
Mijn mening hierover is tweeërlei:
1. De BUN kan die verantwoordelijkheid helemaal niet aan; en het is ook ongewenst omdat dat zou suggereren dat er zoiets als HET Boeddhisme bestaat, door de BUN in Nederland gerepresenteerd.
Het is gewenst dat de BUN zich omvormt tot een 'Federatie van Boeddhistische Tradities '; zie een voorstel in deze richting in m'n blog van 25 aug. 2014 ; een federatie die zelf vederlicht is.
Advies aan het bestuur van de BUN: maak daar een begin mee; en meldt dat de minister.
Daarmee wordt tegelijk een begin gemaakt van de oplossing van m'n tweede probleem:
2. De BUN heeft het geheel aan zichzelf te danken dat de minister dit stelt omdat de BUN diverse malen bij de overheid een voorziening heeft geclaimd waar religieuze genootschappen wettelijk recht op hebben. De Boeddhistische Omroep bv als publieke omroep, maar dat is een aflopende zaak.
Maar ook het zijn van 'Zendende Instantie ' voor Boeddhistische Geestelijke Verzorging in Gevangenissen. Zie hieronder een afschrift van de overeenkomst tussen de BUN en de staatssecretaris van december 2012.
Advies aan de BUN: om richting bewindslieden te kunnen weerleggen dat de BUN bovengenoemde verantwoordelijkheid (nog langer) heeft, moet de staatssecretaris worden verzocht, deze overeenkomst te ontbinden, zoals bedoeld in artikel 3 er van.
=====================================================================
"4. Welke stappen onderneemt u teneinde te voorkomen dat seksueel misbruik wederom plaatsvindt bij religieuze instellingen, zoals eerder bij de Rooms Katholieke Kerk en nu bij de Boeddhisten?
Antwoord 4 ...
Religieuze instellingen vallen onder de reikwijdte van de regeling die voorziet in een gratis verklaring omtrent het gedrag (VOG) voor vrijwilligers (zie de Beleidsregels vergoeding verklaring omtrent het gedrag voor vrijwilligers; Stcrt. 2015, 6425). Dit houdt in dat als die organisaties zelf hun verantwoordelijkheid nemen voor een eigen integriteitsbeleid, hun vrijwilligers de VOG kosteloos kunnen aanvragen. Op die manier wordt voor religieuze instellingen een financiële drempel weggenomen om vrijwilligers te laten screenen voordat zij bij de religieuze instellingen aan de slag gaan. "
In een blog uit 2013 heb ik beschreven hoe dit voor een boeddhistische leraar kan. Ik heb sindsdien niet gehoord dat iemand daar gebruik van heeft gemaakt.
Advies aan de sangha's, wel of niet lid van de BUN: vraag een VOG aan.
=====================================================================
Bij het tot stand komen van onderstaande overeenkomst tussen Justitie en BUN heeft Varamitra een grote rol gespeeld, eerst als voorzitter van de BUN, later als hoofd boeddhistische geestelijke verzorging bij het ministerie van Veiligheid en Justitie.
Die laatste functie, ambtenaar dus bij Justitie, heeft hij nog; soms werd Varamitra wel eens de officiële 'Justitie-boeddhist' genoemd. Ik heb de indruk dat hij toch niet betrokken is in het ambtelijke traject dat aan de antwoorden van minister van der Steur vooraf is gegaan.
Varamitra is de facto de secretaris van de BUN als Boeddhistisch Zendende Instantie, zie bv deze informatie van de VU (onderaan).
Ik vind trouwens dat de (ledenvergadering van de) BUN zich best zou mogen distantiëren van uitspraken van hem over seksueel misbruik, zoals geciteerd in 'OpenBoeddhisme '.
De eerstvolgende ledenvergadering van de BUN vindt vermoedelijk in november plaats.
De datum van het Kamerdebat over misbruik is voor zover ik weet nog niet bekend.
=====================================================================
vrijdag 14 augustus 2015
Een reaktie van het SIM-bestuur op de zaak Mettavihari
Het SIM-bestuur heeft een paar dagen geleden een reactie op haar website geplaatst onder de titel: 'Veiligheid voorop ". Hier
De reactie is niet aan mij gericht, hoewel mijn blog van twee weken geleden ( joopromeijn.blogspot.nl/2015/08/de-zaak-mettavihari-na-drie-maanden.html ) nadrukkelijk ook aan hen geadresseerd was.
Op het belangrijkste thema er van, de lijst van leraren als beleidsinstrument, wordt niet, en al helemaal niet in beleidsmatige zin, ingegaan: wie bepaalt wie daar wel of niet op staat of mag blijven staan?
Mijn reactie kan daarom kort zijn.
Een paar citaten, met reactie.
"De leraren die in 2006 door Mettavihari zijn aangewezen om de Vipassana traditie zoals die door hem in Nederland is geïntroduceerd in de rol van leraar voort te zetten, en van wie sommigen zelf ook slachtoffer waren, zullen zich wellicht opnieuw tot hun leraarschap en de Dhamma moeten verhouden."
Heeft die 'aanwijzing' in 2006 dan nog enige waarde en betekenis?
Het zou van moed getuigd hebben als het SIM-bestuur de leraren een handreiking had gedaan, hoe dan: een kritische handreiking. Is stoppen bv (van bepaalde publieke functies) onderdeel van dat 'zich verhouden'?
"Het verschil van inzicht dat hierbij is ontstaan binnen deze lerarengroep, hoeft wat de SIM betreft niet de intentie tot een goede samenwerking in de weg te staan. "
Waarom niet? Met name het zwijgen van sommige leraren heel lang en anderen tamelijk kort is toch nog wel een dingetje?
Opvallend trouwens dat het zwijgen zelf door diverse personen (leraren en niet-leraren) niet geproblematiseerd wordt. Echt een zeer ernstige tekortkoming!
"De SIM werkt verder aan criteria t.a.v. het vipassana leraarschap en meditatiebegeleiding. En de SIM wil meewerken aan een curriculum voor opleiding en intervisie van meditatie leraren. Deze zullen verder uitgewerkt worden en bekend gemaakt worden. Dit past binnen de nieuwe fase waarin vipassana meditatie zich ontwikkelt in Nederland."
Ik zou niet weten wat die nieuwe fase dan wel is.
In mijn indeling in scenario's zit de inzichtsmeditatie in Nederland (laten we de term 'vipassana' nu echt maar niet meer gebruiken: dat is een te smalle methode) in scenario nul.
"De SIM rekent op alle betrokkenen om deze taak zo goed mogelijk te volbrengen."
Reken maar niet op mij.
Update 17 augustus
De verklaring van het SIM-bestuur verder toetsend op mijn blog van 1 augustus viel me op dat het huidige SIM-bestuur kennelijk denkt de taak waar ze zich voor ziet staan, in haar huidige samenstelling aan te kunnen.
Dat kunnen ze m.i. niet en bovendien is er meer te doen dan de SIM nu denkt.
Uitbreiding van het bestuur met bestuurlijke en beleidsmatige zwaargewichten is noodzakelijk.
De reactie is niet aan mij gericht, hoewel mijn blog van twee weken geleden ( joopromeijn.blogspot.nl/2015/08/de-zaak-mettavihari-na-drie-maanden.html ) nadrukkelijk ook aan hen geadresseerd was.
Op het belangrijkste thema er van, de lijst van leraren als beleidsinstrument, wordt niet, en al helemaal niet in beleidsmatige zin, ingegaan: wie bepaalt wie daar wel of niet op staat of mag blijven staan?
Mijn reactie kan daarom kort zijn.
Een paar citaten, met reactie.
"De leraren die in 2006 door Mettavihari zijn aangewezen om de Vipassana traditie zoals die door hem in Nederland is geïntroduceerd in de rol van leraar voort te zetten, en van wie sommigen zelf ook slachtoffer waren, zullen zich wellicht opnieuw tot hun leraarschap en de Dhamma moeten verhouden."
Heeft die 'aanwijzing' in 2006 dan nog enige waarde en betekenis?
Het zou van moed getuigd hebben als het SIM-bestuur de leraren een handreiking had gedaan, hoe dan: een kritische handreiking. Is stoppen bv (van bepaalde publieke functies) onderdeel van dat 'zich verhouden'?
"Het verschil van inzicht dat hierbij is ontstaan binnen deze lerarengroep, hoeft wat de SIM betreft niet de intentie tot een goede samenwerking in de weg te staan. "
Waarom niet? Met name het zwijgen van sommige leraren heel lang en anderen tamelijk kort is toch nog wel een dingetje?
Opvallend trouwens dat het zwijgen zelf door diverse personen (leraren en niet-leraren) niet geproblematiseerd wordt. Echt een zeer ernstige tekortkoming!
"De SIM werkt verder aan criteria t.a.v. het vipassana leraarschap en meditatiebegeleiding. En de SIM wil meewerken aan een curriculum voor opleiding en intervisie van meditatie leraren. Deze zullen verder uitgewerkt worden en bekend gemaakt worden. Dit past binnen de nieuwe fase waarin vipassana meditatie zich ontwikkelt in Nederland."
Ik zou niet weten wat die nieuwe fase dan wel is.
In mijn indeling in scenario's zit de inzichtsmeditatie in Nederland (laten we de term 'vipassana' nu echt maar niet meer gebruiken: dat is een te smalle methode) in scenario nul.
"De SIM rekent op alle betrokkenen om deze taak zo goed mogelijk te volbrengen."
Reken maar niet op mij.
Update 17 augustus
De verklaring van het SIM-bestuur verder toetsend op mijn blog van 1 augustus viel me op dat het huidige SIM-bestuur kennelijk denkt de taak waar ze zich voor ziet staan, in haar huidige samenstelling aan te kunnen.
Dat kunnen ze m.i. niet en bovendien is er meer te doen dan de SIM nu denkt.
Uitbreiding van het bestuur met bestuurlijke en beleidsmatige zwaargewichten is noodzakelijk.
zaterdag 1 augustus 2015
De zaak Mettavihari na drie maanden: geen rust maar restanten. Hoe verder? Twee echte scenario's; met de SIM als deel van het probleem of van de oplossing ?
Begin mei van dit jaar werd via diverse media bekend dat de Thaise monnik Mettavihari tientallen jaren seksueel misbruik heeft gemaakt van jongens en jongvolwassenen mannelijke leerlingen. En werd bekend dat een aantal van zijn leerlingen, nu vipassana-leraar, dit vrijwel vanaf het begin wisten en er niets aan deden, zelfs bewust onder het tapijt veegden; andere leraren wisten er in een later stadium (met diverse jaartallen) van, en zwegen.
Zowel het misbruik zelf als het zwijgen zijn te duiden als ernstig ethisch tekortschieten van de vipassana-gemeenschap, met name van de meest spraakmakenden er in. Tussen dit ethisch tekort en de vipassana (Mettavihari-stijl) zelf is er m.i. een verband. Kort door de bocht: Mettavihari meende dat ethiek een gevolg was van het inzicht als resultaat van de vipassana en daarom niet apart, expliciet en vanaf het begin van de beoefening aandacht hoefde te hebben.
Samen met z'n bagatelliseren van de samatha-meditatie heb ik dit het Edele Eénvoudige Pad (alleen aandachtigheid is nodig) in plaats van het door de Boeddha genoemde Edele Achtvoudige Pad . Op de website van Dhammadipa bv (ook bekend als 'De Pieterspoortsteeg') staat het helder, Mettavihari-achtig en m.i. onjuist want eenzijdig: 'Uitgangspunt is, dat de beoefening van vipassana een op zichzelf staande weg is die uiteindelijk leidt naar de realisatie van verlichting.' Bron: hier .
Gelukkig hebben anderen ook de waarde van het beoefenen van sila, van samatha en de Brahmavihara's ontdekt.
Op deze plaats wil ik m'n eigen plaats nogmaals duidelijk maken: ik acht mezelf nog steeds onderdeel van de inzichtsmeditatie-gemeenschap, ik geef trouwens de voorkeur aan deze term boven 'vipassana'. Mijn beoefening is breed, mijn discipline in het zitten kan beter. Een aantal van 'de veertien' beschouw ik nog steeds - ondanks mijn kritiek op hen - als spirituele vrienden.
Het effect van het bekend worden op de vipassana-gemeenschap
Voor velen - en dan heb ik het met name over de vipassana-mediteerders - kwam de informatie als een donderslag bij heldere hemel. Maar ook bij degenen die al langer van de 'geruchten' hadden gehoord, waren de gevoelens heftig.
Dat bleek bv uit de reacties op het BoeddhistischDagblad. Maar ook uit de bijeenkomsten in lokale sangha's; in weet in ieder geval van die in Vipassana-Groningen, van Sanghametta en van Vipassana-Nijmegen die helaas informatie over hun bijeenkomst van de website heeft verwijderd. Maar ook meer informeel is er over gepraat.
Grote impact had daarbij het artikel van Frits Koster van 5 juni in het BD, helaas niet op z'n eigen website: 'Over het verzwijgen van ethisch grensoverschrijdend gedrag ', mede namens de anderen van 'de groep van zes'. Eén citaat slechts, het artikel is het waard te lezen en herlezen. "Dit artikel is dan ook niet bedoeld om onszelf te vergoelijken maar vooral om te kijken naar een in deze maand vaak tot ons gekomen terechte vraag: ‘Hoe heeft dit alles kunnen plaatsvinden en waarom hebben jullie dit nu pas naar buiten gebracht?’
We willen met dit artikel een poging doen om de dynamiek bloot te leggen, die dit ongezonde gedrag in stand houdt. ... We willen hieronder zeven ‘ziektekiemen’ van deze zwijgcultuur behandelen. ..."
Wat er nu is, noem ik 'de restanten', brokstukken in de gefragmenteerde vipassana-gemeenschap. Er zijn mannen en vrouwen die leerlingen hebben, dus leraar zijn. Zelf hebben ze bij Mettavihari maar soms ook bij andere leraren gemediteerd. Anderen heten 'asistent-leraar' maar het onderscheid leraar-assistentleraar heeft nu even geen waarde omdat het een door Mettavihari geïnduceerde hiërarchie aangeeft. Ook de structuur is zoek; de groep van 'de veertien' die zich wilde uitbouwen tot echte organisatie met eigen website en reglementen, is uit elkaar. Er zijn slechts individuen.
Dat maakt dat degenen die willen gaan leren mediteren en degenen die naar een retraite willen gaan, geen houvast hebben; bijvoorbeeld niet aan het feit of de betreffende leraar wel of niet bij de SIM hoort (zie hieronder).
Rust
Dan het woord 'rust', in de titel van deze blogtekst. Op 31 mei zei Aad Verboom in het BD over het misbruik, het ontkennen en het zwijgen:
"... En of het aanzien van het boeddhisme is geschaad? Over een paar maanden wordt er niet meer over deze kwesties gesproken. Het boeddhisme kan wel een stootje hebben. "
Zeker kan het boeddhisme een stootje hebben, maar de vipassana in Nederland? De rust waarvan Aad een snelle terugkeer verwachtte, zal er niet zo maar komen.
Twee scenario's over hoe het verder kan gaan het komende jaar
Hoe moet het verder in deze verbrokkelde werkelijkheid?
Ik schets twee realistische scenario's waarbij ik aan de eerste de voorkeur geef. Daarnaast nog twee niet-realistische.
Eerste scenario. De gemeenschap herneemt zich. Een lichte structuur, leerling-gericht
'Verknoei nooit een goede crisis'. Hier hebben of hadden we er een (twee eigenlijk: over het misbruik en over het zwijgen)! Er kan van geleerd worden door ethische regels tegen misbruik duidelijker bekend te maken en door vertrouwenspersonen aan te stellen. Maar er ontbreekt nu ook een ander, een meer collectief vertrouwen. Er is geen enkele reden dat als iemand iets voorstelt, anderen daar aandacht aan besteden, zelfs als het objectief een goed voorstel is. En dat in een gemeenschap van mensen die rationaliteit, organisatie en beleid toch niet erg centraal in hun denken hebben staan.
De enige kapstok die ik kan bedenken om 'het zich hernemen' vorm te geven, is het werken aan een lijst van leraren, met een gezaghebbend orgaan dat die lijst beheert. In alle relativiteit - op de lijst staan is nooit honderd procent garantie voor kwaliteit en integriteit in de meditatie-sector - kan daar een lichte structuur om heen gebouwd worden. Het gaat daarbij om individuen die op de lijst kunnen komen staan. Onderaan deze tekst werk ik het concept van 'de lijst' uit.
Tweede scenario. Vanuit de leraar: geen structuur, doormodderen. Vanuit de mediterende: zoek het maar uit
In feite is dit het continueren van de huidige situatie na drie maanden. Waarbij het SIM-bestuur geen kans heeft gezien over haar eigen schaduw heen te springen en ook anderen (onbevangenen) er niet zijn of geen zin hebben deze kar te trekken.
Gevolg: Leraren of lokale sangha's waaraan een leraar verbonden is, hebben hun eigen website met hun eigen activiteiten; de SIM is een beperkte service-organisatie die retraites organiseert.
Dat wordt ook gedaan door Sanghametta en andere sangha's die steeds zelfstandig zijn geweest: Tegen De Stroom in ; Inzicht en Bevrijding ; Sayagyi U Ba Khin en Achtzaamheid .
Is dat erg? Het is wel een situatie die extra waakzaamheid van nieuwelingen die willen gaan (leren) mediteren en van journalistieke buitenstaanders vraagt: er is immers geen centraal informatiepunt en aanspreekpunt. En ik vind het een gemiste kans.
[ Derde scenario dat geen realistisch scenario is: opbouw richting IMS of Spirit Rock]
Ik heb wel eens gefantaseerd dat de inzichtmeditatie in Nederland de zelfde vorm aan zou kunnen nemen als die van de 'Insight Meditation Society ' (IMS , samen met het BCBS aan de Amerikaanse oostkust of 'Spirit Rock ' aan de westkust. Beide (mede) opgericht door Jack Kornfield. Niet alleen de structuur (beleid etc) van deze centra, ook de brede interpretatie van insight meditation die ze hebben, breed maar wel puur Dhamma !
Het vergt een lang verhaal, gebaseerd op de websites van beide centra (ik ben er nooit geweest, een aantal Nederlandse mediterenden wel), om hun werkwijzen uiteen te zetten.
Maar dat doe ik hier en nu niet, want ik acht de kans dat dit in Nederland zou lukken, kansloos. Daarvoor is eenvoudigweg het talent niet aanwezig, en het aantal belangstellenden te gering.
[ Vierde scenario dat geen scenario is: doorgaan met 'de veertien', of 'twaalf' of 'zeven'
En met het 'Vipassana Centrum Nederland ' ]
Terug naar de situatie tot begin dit jaar. In 'Gezamenlijke verklaring naar aanleiding van de publicatie in het boeddhistisch dagblad van 6 mei ' (verklaring van 'de zes'), staat:
'Wij, zeven leraren die niet ondertekend hebben,
...
De lerarengroep heeft daarom nu zeven leden en gaat door vanuit de oorspronkelijke doelstellingen.'
Dat heb ik ze na het uitkomen van deze verklaring op 9 mei 2015 niet horen herhalen of uitwerken. Ik heb ook niet de indruk dat deze zeven nog als eenheid gezien kan worden.
Een niet-realistisch scenario dus.
Alleen degenen die hier in geloven, denken wellicht dat het project 'Vipassana Centrum Nederland ' op de in de afgelopen jaren bedachte wijze kan worden gecontinueerd.
In de realistische scenario's zal men van mening zijn dat dit project beter kan worden stilgelegd of liever: doet niemand er meer iets aan. De verbrokkeldheid van het lerarenbestand en het beperkte morele gezag van een deel van de leraren maken het draagvlak voor fondsenwerving nog zwakker dan het toch al was. En bovendien: het is maar de vraag of het aantal mensen dat een meerdaagse retraite met leraar wil doen, op hetzelfde niveau als de afgelopen jaren blijft.
Nu verder fantaseren over een eigen gebouw heeft geen zin, beter kan nu gehuurd worden.
Over een jaar of twee zien we dan wel weer hoe het gaat met de inzichts meditatie in Nederland.
De Stichting Inzichts Meditatie (SIM)
Naast de leraren, collectief en individueel, is er nog een andere organisatie die zich tot op heden buitengewoon stil heeft gehouden: de SIM (Stichting Inzichts Meditatie). Mogelijk komt er aan die stilte binnenkort een einde. Houd dus de website www.simsara.nl in de gaten.
De relatie tussen de SIM en 'de veertien' is - zeker de laatste jaren - een onduidelijke, complexe, dubbelzinnige geweest. Complexer dan 'OpenBoeddhisme' het formuleert: "de nauw met Mettavihari en de lerarengroep verbonden Stichting Inzichts Meditatie " (In 'Mettavihari en zijn volgelingen'); dit is eendimensionaal redeneren.
Maar er is een verband, zeker in de personele sfeer. Formeel was wellicht het SIM-bestuur niet van het seksueel misbruik van Mettavihari op de hoogte, feitelijk was minstens een deel van de bestuursleden het wel, hoe lang is moeilijk te bepalen.
De SIM is en was echter geen Mettavihari-vehikel en ook niet een instrument van 'de veertien'; nog meer was de andere retraites organiserende stichting (Sanghametta) dat.
Omdat ik er zelf bij betrokken raakte, ken ik wat details van een conflict een paar jaar geleden tussen één lid van 'de veertien' (waarschijnlijk gesteund door een paar anderen) en het SIM-bestuur over het op 'de lijst van leraren' van de SIM staan van Stephen Batchelor. Gelukkig handhaafde het bestuur Batchelor op die lijst.
Verder is het opvallend dat op de lijst sommigen van de voorheen de veertien wel staan en anderen niet; 'niet' omdat ze geen retraites geven, denk ik te begrijpen.
Het is volgens mij noodzakelijk dat het bestuur van de SIM zich duidelijk profileert ten opzichte van 'de veertien', c.q. 'de zes' en/of 'de zeven'; en voor zover er wel voor de komende periode een verbinding wenselijk wordt geacht tussen het bestuur en deze entiteit(en), deze expliciet wordt geformaliseerd.
De lijst van leraren als beleidsinstrument
Ik benadruk deze lijst zo omdat deze lijst HET instrument is voor de SIM - of een andere rechtspersoon als de SIM haar inertie handhaaft - om een beleidsmatig relevante organisatie te worden, naast hun functie als serviceorganisatie t.b.v. het organiseren van retraites. De SIM realiseert dit zichzelf ook, op sommige momenten; zo is één leraar (Guus Went) een paar jaar geleden van deze lijst verwijderd, zie mijn blog van 8 sept 2014 daarover, met suggesties.
'Beleidsmatig', daarmee bedoel ik: als een soort regisseur richting geven, verzoenen, inspireren; maar ook: als een bestuurder verantwoordelijkheid durven dragen.
De vraag is nu of het SIM-bestuur de geschikte groep is om de wederopbouw van de inzichts meditatie in Nederland ter hand te nemen?
Daar is twijfel over denkbaar: zoals ik boven noemde, kleeft het zwijgen over het seksueel misbruik van Mettavihari ook een aantal bestuursleden aan. En de zaak Guus Went, zojuist genoemd, heeft de SIM niet echt kunnen afsluiten door in de openbaarheid over het door haar gevoerde beleid verantwoording af te leggen.
Daarom dat ik ook de mogelijkheid van een vereniging i.p.v. de stichting SIM opper, deels dus een nieuwe organisatie.
In ieder geval een organisatie met een aantal nieuwe bestuursleden, bestuurlijke zwaargewichten, desnoods zonder veel meditatie-ervaring.
Kort na het bekend worden van het misbruik door Mettavihari ontstond er in het BoeddhistischDagblad een discussie, gestart door de (door mij) gewaardeerde boeddhiste Katinka Hesselink. Goed thema, verkeerd moment: veel te vroeg namelijk omdat de crisis zich nog moest ontplooien vòòr over een (mogelijke) oplossing gepraat kan worden.
'Op te richten: een vereniging voor boeddhistische leraren! ' link: BD van 6 juni 2015
Het voorstel: "Laten we een vereniging oprichten die mensen op basis van hele eenvoudige criteria certificeert als boeddhistische leraar, met als belangrijkste functie dat mensen die misbruik maken van hun autoriteit van de lijst af gehaald kunnen worden.
Zo’n vereniging heeft niet veel meer nodig dan:
•een website met een doorzoekbare lijst van leraren
•een bestuur
•een vertrouwenspersoon (feitelijk de belangrijkste reden om deze organisatie op te richten)
•een procedure om uit te zoeken of een aanklacht terecht is. "
De timing was dus niet goed, maar ook waren de meeste deelnemers aan deze discussie in het BD mahayanisten, zodat ik af en toe dacht: een leraar (vooral spirituele vriend) in de Theravada is toch iets anders dan een leraar (soms guru) in Zen of Tibetaans boeddhisme met zaken als lineage en transmissie. Datzelfde geldt de in het BD overgenomen artikelen van de Zen-boeddhist Edel Maex en de meeste reacties daarop.
(Het was vast wel onzuiver, maar ik dacht ook: bemoei je met je eigen shit)
In dit voorstel was de gedachtegang dat de leraren dus zelf 'de lijst' kunnen bepalen. Wellicht is het beter, in ieder geval het overdenken waard, om het om te draaien: het is gewenst als er een vereniging van mediterenden (in de inzichtsmeditatie) komt die als een soort consumentenorganisatie een lijst van leraren beheert.
Niet iedereen was het met Katinka eens, Robert Keurntjes bv niet; alleen die sloot zijn reactie af met "Laat instituten zelf zorgen dat ze de opleiding van hun leraren goed organiseren en de traditionele terughoudendheid van jezelf als ‘boeddhistisch leraar’ beschouwen in stand houden." Nogal ironisch want er is juist geen vipassana-instituut (meer)!
Update 3 november
De redactie van het BD heeft het artikel opnieuw geplaats en het oude (met reacties) verwijderd; hier
Einde update
Eerlijk gezegd is het te hoog gegrepen (vrees ik) zo'n vereniging te hebben, zoveel organisatorisch vermogen is er niet aanwezig.
Dan als next-best een stichting waarbij gebruik kan worden gemaakt van de bestaande SIM-infrastructuur. Als de SIM tenminste ....
Hoe te beginnen?
De huidige SIM-lijst is tamelijk willekeurig. Is er iets op tegen om de vier bovengenoemde zelfstandig opererende leraren (plus een aantal van vipassana.startpagina.nl) er op te zetten?
Welke criteria moeten gehanteerd worden: formele (opdracht van een internationaal erkende leraar of monnik) of inhoudelijke (zoals uitgaan van het hele Achtvoudige Pad)?
Welke rol kunnen mediterenden (zonder leraarsaspiraties) spelen bij het wel of niet op de lijst zetten/houden van een persoon?
Ik denk dat het noodzakelijk is dat een buitenlandse deskundige (op het gebied van de Theravada en de meditatie) ingeschakeld moet worden.
En een (Nederlandse) deskundige op het terrein van een andere min of meer vergelijkbare functie als die van meditatie-leraar.
===================================================================
Bijlage - Bronnen
NOS
* Seksueel misbruik bij boeddhisten in Nederland d.d. 24 mei
* 'Boeddhistische monnik Waalwijk misbruikte ook 12-jarige' d.d. 28 mei
OpenBoeddhisme
* Diepgaand onderzoek seksueel misbruik Nederlands boeddhisme
* Media-aandacht seksueel misbruik overvalt boeddhisten
* ’Die seks moet dan maar, misschien hoort het bij de meditatie’
* Minderjarigen door boeddhisten niet beschermd
* Henk Barendregt geeft zijn rol bij Buddharama onjuist weer
* Luang Pho: ’Een monnik die de ‘vinaya’ niet volgt is geen monnik’
* Barendregt geeft nalaten toe, suggereert ‘afstand’ Mettavihari
* Mettavihari en zijn volgelingen
Boeddhistisch Dagblad
* boeddhistischdagblad.nl/tag/mettavihari Twintig artikelen; met name de weergave verklaringen van 'de zes' en 'de zeven':
* Vipassana-leraren: ‘Mettavihari pleegde grensoverschrijdend seksueel gedrag met leerlingen’ d.d. 6 mei
* Beschuldigingen tegen Mettavihari leiden tot breuk lerarenraad d.d. 9 mei
* Moet ik een leraar hebben? door Edel Maex d.d. 13 mei
* Over het verzwijgen van ethisch grensoverschrijdend gedrag door Frits Koster d.d. 5 juni
* Edel Maex - Wat is misbruik d.d.5 juni
Boeddhisme Blog
* Een Verklaring Omtrent het Gedrag voor leraren ? d.d. 4 nov. 2013
* Het boeddhisme is makkelijk uit te leggen: het Achtvoudige Pad beoefenen - Wel alle acht dan - En 'Het juiste spreken' betekent niet 'Het onjuiste zwijgen' d.d. 12 april
* Vipassana-leraren: ‘Mettavihari pleegde seksueel wangedrag met leerlingen ’. Vandaag in het BoeddhistischDagblad d.d. 6 mei
* Wees je eigen leraar - Organiseer je eigen retraites - En creëer je eigen sangha, als je dat wil tenminste d.d. 12 mei
* Hoe nu verder? Het verbroken zwijgen over Mettavihari, en hoe we nu we de onaangename en verbrokkelde werkelijkheid onder ogen moeten zien d.d. 28 mei
* Aad Verboom zou toch moeten aftreden, na z'n verklaring van gisteren? - En Henk Barendregt waarschijnlijk ook d.d. 5 juni
* Joop Hoek misbruikt hoofdredacteurschap BoeddhistischDagblad d.d. 20 juni
Overige bronnen
* www.vipassana-groningen.nl/grensoverschrijdend-gedrag
* sanghametta.nl/inspiratiebron/nieuwsbrief/archive/view/listid-6-mailing-alle-adressen/mailid-62-sangha-metta-nieuwsflits-mettavihari
* Aanvullende Verklaring 25 juni 2015 door Henk Barendregt
* Mettavihari, zijn leerlingen en hun 'Dhamma' door Guus Went
Zowel het misbruik zelf als het zwijgen zijn te duiden als ernstig ethisch tekortschieten van de vipassana-gemeenschap, met name van de meest spraakmakenden er in. Tussen dit ethisch tekort en de vipassana (Mettavihari-stijl) zelf is er m.i. een verband. Kort door de bocht: Mettavihari meende dat ethiek een gevolg was van het inzicht als resultaat van de vipassana en daarom niet apart, expliciet en vanaf het begin van de beoefening aandacht hoefde te hebben.
Samen met z'n bagatelliseren van de samatha-meditatie heb ik dit het Edele Eénvoudige Pad (alleen aandachtigheid is nodig) in plaats van het door de Boeddha genoemde Edele Achtvoudige Pad . Op de website van Dhammadipa bv (ook bekend als 'De Pieterspoortsteeg') staat het helder, Mettavihari-achtig en m.i. onjuist want eenzijdig: 'Uitgangspunt is, dat de beoefening van vipassana een op zichzelf staande weg is die uiteindelijk leidt naar de realisatie van verlichting.' Bron: hier .
Gelukkig hebben anderen ook de waarde van het beoefenen van sila, van samatha en de Brahmavihara's ontdekt.
Op deze plaats wil ik m'n eigen plaats nogmaals duidelijk maken: ik acht mezelf nog steeds onderdeel van de inzichtsmeditatie-gemeenschap, ik geef trouwens de voorkeur aan deze term boven 'vipassana'. Mijn beoefening is breed, mijn discipline in het zitten kan beter. Een aantal van 'de veertien' beschouw ik nog steeds - ondanks mijn kritiek op hen - als spirituele vrienden.
Het effect van het bekend worden op de vipassana-gemeenschap
Voor velen - en dan heb ik het met name over de vipassana-mediteerders - kwam de informatie als een donderslag bij heldere hemel. Maar ook bij degenen die al langer van de 'geruchten' hadden gehoord, waren de gevoelens heftig.
Dat bleek bv uit de reacties op het BoeddhistischDagblad. Maar ook uit de bijeenkomsten in lokale sangha's; in weet in ieder geval van die in Vipassana-Groningen, van Sanghametta en van Vipassana-Nijmegen die helaas informatie over hun bijeenkomst van de website heeft verwijderd. Maar ook meer informeel is er over gepraat.
Grote impact had daarbij het artikel van Frits Koster van 5 juni in het BD, helaas niet op z'n eigen website: 'Over het verzwijgen van ethisch grensoverschrijdend gedrag ', mede namens de anderen van 'de groep van zes'. Eén citaat slechts, het artikel is het waard te lezen en herlezen. "Dit artikel is dan ook niet bedoeld om onszelf te vergoelijken maar vooral om te kijken naar een in deze maand vaak tot ons gekomen terechte vraag: ‘Hoe heeft dit alles kunnen plaatsvinden en waarom hebben jullie dit nu pas naar buiten gebracht?’
We willen met dit artikel een poging doen om de dynamiek bloot te leggen, die dit ongezonde gedrag in stand houdt. ... We willen hieronder zeven ‘ziektekiemen’ van deze zwijgcultuur behandelen. ..."
Wat er nu is, noem ik 'de restanten', brokstukken in de gefragmenteerde vipassana-gemeenschap. Er zijn mannen en vrouwen die leerlingen hebben, dus leraar zijn. Zelf hebben ze bij Mettavihari maar soms ook bij andere leraren gemediteerd. Anderen heten 'asistent-leraar' maar het onderscheid leraar-assistentleraar heeft nu even geen waarde omdat het een door Mettavihari geïnduceerde hiërarchie aangeeft. Ook de structuur is zoek; de groep van 'de veertien' die zich wilde uitbouwen tot echte organisatie met eigen website en reglementen, is uit elkaar. Er zijn slechts individuen.
Dat maakt dat degenen die willen gaan leren mediteren en degenen die naar een retraite willen gaan, geen houvast hebben; bijvoorbeeld niet aan het feit of de betreffende leraar wel of niet bij de SIM hoort (zie hieronder).
Rust
Dan het woord 'rust', in de titel van deze blogtekst. Op 31 mei zei Aad Verboom in het BD over het misbruik, het ontkennen en het zwijgen:
"... En of het aanzien van het boeddhisme is geschaad? Over een paar maanden wordt er niet meer over deze kwesties gesproken. Het boeddhisme kan wel een stootje hebben. "
Zeker kan het boeddhisme een stootje hebben, maar de vipassana in Nederland? De rust waarvan Aad een snelle terugkeer verwachtte, zal er niet zo maar komen.
Twee scenario's over hoe het verder kan gaan het komende jaar
Hoe moet het verder in deze verbrokkelde werkelijkheid?
Ik schets twee realistische scenario's waarbij ik aan de eerste de voorkeur geef. Daarnaast nog twee niet-realistische.
Eerste scenario. De gemeenschap herneemt zich. Een lichte structuur, leerling-gericht
'Verknoei nooit een goede crisis'. Hier hebben of hadden we er een (twee eigenlijk: over het misbruik en over het zwijgen)! Er kan van geleerd worden door ethische regels tegen misbruik duidelijker bekend te maken en door vertrouwenspersonen aan te stellen. Maar er ontbreekt nu ook een ander, een meer collectief vertrouwen. Er is geen enkele reden dat als iemand iets voorstelt, anderen daar aandacht aan besteden, zelfs als het objectief een goed voorstel is. En dat in een gemeenschap van mensen die rationaliteit, organisatie en beleid toch niet erg centraal in hun denken hebben staan.
De enige kapstok die ik kan bedenken om 'het zich hernemen' vorm te geven, is het werken aan een lijst van leraren, met een gezaghebbend orgaan dat die lijst beheert. In alle relativiteit - op de lijst staan is nooit honderd procent garantie voor kwaliteit en integriteit in de meditatie-sector - kan daar een lichte structuur om heen gebouwd worden. Het gaat daarbij om individuen die op de lijst kunnen komen staan. Onderaan deze tekst werk ik het concept van 'de lijst' uit.
Tweede scenario. Vanuit de leraar: geen structuur, doormodderen. Vanuit de mediterende: zoek het maar uit
In feite is dit het continueren van de huidige situatie na drie maanden. Waarbij het SIM-bestuur geen kans heeft gezien over haar eigen schaduw heen te springen en ook anderen (onbevangenen) er niet zijn of geen zin hebben deze kar te trekken.
Gevolg: Leraren of lokale sangha's waaraan een leraar verbonden is, hebben hun eigen website met hun eigen activiteiten; de SIM is een beperkte service-organisatie die retraites organiseert.
Dat wordt ook gedaan door Sanghametta en andere sangha's die steeds zelfstandig zijn geweest: Tegen De Stroom in ; Inzicht en Bevrijding ; Sayagyi U Ba Khin en Achtzaamheid .
Is dat erg? Het is wel een situatie die extra waakzaamheid van nieuwelingen die willen gaan (leren) mediteren en van journalistieke buitenstaanders vraagt: er is immers geen centraal informatiepunt en aanspreekpunt. En ik vind het een gemiste kans.
[ Derde scenario dat geen realistisch scenario is: opbouw richting IMS of Spirit Rock]
Ik heb wel eens gefantaseerd dat de inzichtmeditatie in Nederland de zelfde vorm aan zou kunnen nemen als die van de 'Insight Meditation Society ' (IMS , samen met het BCBS aan de Amerikaanse oostkust of 'Spirit Rock ' aan de westkust. Beide (mede) opgericht door Jack Kornfield. Niet alleen de structuur (beleid etc) van deze centra, ook de brede interpretatie van insight meditation die ze hebben, breed maar wel puur Dhamma !
Het vergt een lang verhaal, gebaseerd op de websites van beide centra (ik ben er nooit geweest, een aantal Nederlandse mediterenden wel), om hun werkwijzen uiteen te zetten.
Maar dat doe ik hier en nu niet, want ik acht de kans dat dit in Nederland zou lukken, kansloos. Daarvoor is eenvoudigweg het talent niet aanwezig, en het aantal belangstellenden te gering.
[ Vierde scenario dat geen scenario is: doorgaan met 'de veertien', of 'twaalf' of 'zeven'
En met het 'Vipassana Centrum Nederland ' ]
Terug naar de situatie tot begin dit jaar. In 'Gezamenlijke verklaring naar aanleiding van de publicatie in het boeddhistisch dagblad van 6 mei ' (verklaring van 'de zes'), staat:
'Wij, zeven leraren die niet ondertekend hebben,
...
De lerarengroep heeft daarom nu zeven leden en gaat door vanuit de oorspronkelijke doelstellingen.'
Dat heb ik ze na het uitkomen van deze verklaring op 9 mei 2015 niet horen herhalen of uitwerken. Ik heb ook niet de indruk dat deze zeven nog als eenheid gezien kan worden.
Een niet-realistisch scenario dus.
Alleen degenen die hier in geloven, denken wellicht dat het project 'Vipassana Centrum Nederland ' op de in de afgelopen jaren bedachte wijze kan worden gecontinueerd.
In de realistische scenario's zal men van mening zijn dat dit project beter kan worden stilgelegd of liever: doet niemand er meer iets aan. De verbrokkeldheid van het lerarenbestand en het beperkte morele gezag van een deel van de leraren maken het draagvlak voor fondsenwerving nog zwakker dan het toch al was. En bovendien: het is maar de vraag of het aantal mensen dat een meerdaagse retraite met leraar wil doen, op hetzelfde niveau als de afgelopen jaren blijft.
Nu verder fantaseren over een eigen gebouw heeft geen zin, beter kan nu gehuurd worden.
Over een jaar of twee zien we dan wel weer hoe het gaat met de inzichts meditatie in Nederland.
De Stichting Inzichts Meditatie (SIM)
Naast de leraren, collectief en individueel, is er nog een andere organisatie die zich tot op heden buitengewoon stil heeft gehouden: de SIM (Stichting Inzichts Meditatie). Mogelijk komt er aan die stilte binnenkort een einde. Houd dus de website www.simsara.nl in de gaten.
De relatie tussen de SIM en 'de veertien' is - zeker de laatste jaren - een onduidelijke, complexe, dubbelzinnige geweest. Complexer dan 'OpenBoeddhisme' het formuleert: "de nauw met Mettavihari en de lerarengroep verbonden Stichting Inzichts Meditatie " (In 'Mettavihari en zijn volgelingen'); dit is eendimensionaal redeneren.
Maar er is een verband, zeker in de personele sfeer. Formeel was wellicht het SIM-bestuur niet van het seksueel misbruik van Mettavihari op de hoogte, feitelijk was minstens een deel van de bestuursleden het wel, hoe lang is moeilijk te bepalen.
De SIM is en was echter geen Mettavihari-vehikel en ook niet een instrument van 'de veertien'; nog meer was de andere retraites organiserende stichting (Sanghametta) dat.
Omdat ik er zelf bij betrokken raakte, ken ik wat details van een conflict een paar jaar geleden tussen één lid van 'de veertien' (waarschijnlijk gesteund door een paar anderen) en het SIM-bestuur over het op 'de lijst van leraren' van de SIM staan van Stephen Batchelor. Gelukkig handhaafde het bestuur Batchelor op die lijst.
Verder is het opvallend dat op de lijst sommigen van de voorheen de veertien wel staan en anderen niet; 'niet' omdat ze geen retraites geven, denk ik te begrijpen.
Het is volgens mij noodzakelijk dat het bestuur van de SIM zich duidelijk profileert ten opzichte van 'de veertien', c.q. 'de zes' en/of 'de zeven'; en voor zover er wel voor de komende periode een verbinding wenselijk wordt geacht tussen het bestuur en deze entiteit(en), deze expliciet wordt geformaliseerd.
De lijst van leraren als beleidsinstrument
Ik benadruk deze lijst zo omdat deze lijst HET instrument is voor de SIM - of een andere rechtspersoon als de SIM haar inertie handhaaft - om een beleidsmatig relevante organisatie te worden, naast hun functie als serviceorganisatie t.b.v. het organiseren van retraites. De SIM realiseert dit zichzelf ook, op sommige momenten; zo is één leraar (Guus Went) een paar jaar geleden van deze lijst verwijderd, zie mijn blog van 8 sept 2014 daarover, met suggesties.
'Beleidsmatig', daarmee bedoel ik: als een soort regisseur richting geven, verzoenen, inspireren; maar ook: als een bestuurder verantwoordelijkheid durven dragen.
De vraag is nu of het SIM-bestuur de geschikte groep is om de wederopbouw van de inzichts meditatie in Nederland ter hand te nemen?
Daar is twijfel over denkbaar: zoals ik boven noemde, kleeft het zwijgen over het seksueel misbruik van Mettavihari ook een aantal bestuursleden aan. En de zaak Guus Went, zojuist genoemd, heeft de SIM niet echt kunnen afsluiten door in de openbaarheid over het door haar gevoerde beleid verantwoording af te leggen.
Daarom dat ik ook de mogelijkheid van een vereniging i.p.v. de stichting SIM opper, deels dus een nieuwe organisatie.
In ieder geval een organisatie met een aantal nieuwe bestuursleden, bestuurlijke zwaargewichten, desnoods zonder veel meditatie-ervaring.
Kort na het bekend worden van het misbruik door Mettavihari ontstond er in het BoeddhistischDagblad een discussie, gestart door de (door mij) gewaardeerde boeddhiste Katinka Hesselink. Goed thema, verkeerd moment: veel te vroeg namelijk omdat de crisis zich nog moest ontplooien vòòr over een (mogelijke) oplossing gepraat kan worden.
'Op te richten: een vereniging voor boeddhistische leraren! ' link: BD van 6 juni 2015
Het voorstel: "Laten we een vereniging oprichten die mensen op basis van hele eenvoudige criteria certificeert als boeddhistische leraar, met als belangrijkste functie dat mensen die misbruik maken van hun autoriteit van de lijst af gehaald kunnen worden.
Zo’n vereniging heeft niet veel meer nodig dan:
•een website met een doorzoekbare lijst van leraren
•een bestuur
•een vertrouwenspersoon (feitelijk de belangrijkste reden om deze organisatie op te richten)
•een procedure om uit te zoeken of een aanklacht terecht is. "
De timing was dus niet goed, maar ook waren de meeste deelnemers aan deze discussie in het BD mahayanisten, zodat ik af en toe dacht: een leraar (vooral spirituele vriend) in de Theravada is toch iets anders dan een leraar (soms guru) in Zen of Tibetaans boeddhisme met zaken als lineage en transmissie. Datzelfde geldt de in het BD overgenomen artikelen van de Zen-boeddhist Edel Maex en de meeste reacties daarop.
(Het was vast wel onzuiver, maar ik dacht ook: bemoei je met je eigen shit)
In dit voorstel was de gedachtegang dat de leraren dus zelf 'de lijst' kunnen bepalen. Wellicht is het beter, in ieder geval het overdenken waard, om het om te draaien: het is gewenst als er een vereniging van mediterenden (in de inzichtsmeditatie) komt die als een soort consumentenorganisatie een lijst van leraren beheert.
Niet iedereen was het met Katinka eens, Robert Keurntjes bv niet; alleen die sloot zijn reactie af met "Laat instituten zelf zorgen dat ze de opleiding van hun leraren goed organiseren en de traditionele terughoudendheid van jezelf als ‘boeddhistisch leraar’ beschouwen in stand houden." Nogal ironisch want er is juist geen vipassana-instituut (meer)!
Update 3 november
De redactie van het BD heeft het artikel opnieuw geplaats en het oude (met reacties) verwijderd; hier
Einde update
Eerlijk gezegd is het te hoog gegrepen (vrees ik) zo'n vereniging te hebben, zoveel organisatorisch vermogen is er niet aanwezig.
Dan als next-best een stichting waarbij gebruik kan worden gemaakt van de bestaande SIM-infrastructuur. Als de SIM tenminste ....
Hoe te beginnen?
De huidige SIM-lijst is tamelijk willekeurig. Is er iets op tegen om de vier bovengenoemde zelfstandig opererende leraren (plus een aantal van vipassana.startpagina.nl) er op te zetten?
Welke criteria moeten gehanteerd worden: formele (opdracht van een internationaal erkende leraar of monnik) of inhoudelijke (zoals uitgaan van het hele Achtvoudige Pad)?
Welke rol kunnen mediterenden (zonder leraarsaspiraties) spelen bij het wel of niet op de lijst zetten/houden van een persoon?
Ik denk dat het noodzakelijk is dat een buitenlandse deskundige (op het gebied van de Theravada en de meditatie) ingeschakeld moet worden.
En een (Nederlandse) deskundige op het terrein van een andere min of meer vergelijkbare functie als die van meditatie-leraar.
===================================================================
Bijlage - Bronnen
NOS
* Seksueel misbruik bij boeddhisten in Nederland d.d. 24 mei
* 'Boeddhistische monnik Waalwijk misbruikte ook 12-jarige' d.d. 28 mei
OpenBoeddhisme
* Diepgaand onderzoek seksueel misbruik Nederlands boeddhisme
* Media-aandacht seksueel misbruik overvalt boeddhisten
* ’Die seks moet dan maar, misschien hoort het bij de meditatie’
* Minderjarigen door boeddhisten niet beschermd
* Henk Barendregt geeft zijn rol bij Buddharama onjuist weer
* Luang Pho: ’Een monnik die de ‘vinaya’ niet volgt is geen monnik’
* Barendregt geeft nalaten toe, suggereert ‘afstand’ Mettavihari
* Mettavihari en zijn volgelingen
Boeddhistisch Dagblad
* boeddhistischdagblad.nl/tag/mettavihari Twintig artikelen; met name de weergave verklaringen van 'de zes' en 'de zeven':
* Vipassana-leraren: ‘Mettavihari pleegde grensoverschrijdend seksueel gedrag met leerlingen’ d.d. 6 mei
* Beschuldigingen tegen Mettavihari leiden tot breuk lerarenraad d.d. 9 mei
* Moet ik een leraar hebben? door Edel Maex d.d. 13 mei
* Over het verzwijgen van ethisch grensoverschrijdend gedrag door Frits Koster d.d. 5 juni
* Edel Maex - Wat is misbruik d.d.5 juni
Boeddhisme Blog
* Een Verklaring Omtrent het Gedrag voor leraren ? d.d. 4 nov. 2013
* Het boeddhisme is makkelijk uit te leggen: het Achtvoudige Pad beoefenen - Wel alle acht dan - En 'Het juiste spreken' betekent niet 'Het onjuiste zwijgen' d.d. 12 april
* Vipassana-leraren: ‘Mettavihari pleegde seksueel wangedrag met leerlingen ’. Vandaag in het BoeddhistischDagblad d.d. 6 mei
* Wees je eigen leraar - Organiseer je eigen retraites - En creëer je eigen sangha, als je dat wil tenminste d.d. 12 mei
* Hoe nu verder? Het verbroken zwijgen over Mettavihari, en hoe we nu we de onaangename en verbrokkelde werkelijkheid onder ogen moeten zien d.d. 28 mei
* Aad Verboom zou toch moeten aftreden, na z'n verklaring van gisteren? - En Henk Barendregt waarschijnlijk ook d.d. 5 juni
* Joop Hoek misbruikt hoofdredacteurschap BoeddhistischDagblad d.d. 20 juni
Overige bronnen
* www.vipassana-groningen.nl/grensoverschrijdend-gedrag
* sanghametta.nl/inspiratiebron/nieuwsbrief/archive/view/listid-6-mailing-alle-adressen/mailid-62-sangha-metta-nieuwsflits-mettavihari
* Aanvullende Verklaring 25 juni 2015 door Henk Barendregt
* Mettavihari, zijn leerlingen en hun 'Dhamma' door Guus Went
woensdag 15 juli 2015
Laat die oude man toch sterven - Thich Nhat Hanh naar de VS gebracht voor 'revalidatie'; bedelactie voor de kosten van tonnen. En over een Varamitra-citaat
Thich Nhat Hanh, door z'n bewonderaars Thay genoemd, is zeker één van m'n voorbeelden en inspiratiebronnen. Voorbeeld door z'n geëngageerde boeddhisme dat ik ruim tien jaar geleden in Nederland probeerde te herintroduceren; en inspiratiebron door z'n geschriften, bv over de Hartsutra, de Anapanasati en suggesties over het zelf starten van een sangha.
En door z'n voorleven van wat mindfulness is, en compassie.
Vandaar dat het bericht van z'n hersenbloeding en in coma raken verleden jaar ook mij behoorlijk raakte.
Het bericht van z'n gedeeltelijke herstel ook, maar dat zijn toch gemengde gevoelens.
Dit naar aanleiding van de 'Update van 14 Juli ' over zijn gezondheidstoestand door z'n medewerkers in Plum Village. Trouwhartig overgenomen in het 'BoeddhistischDagblad '
"Thay has been able to communicate more clearly a very strong wish to intensify his recovery program. Thay is very determined to do everything possible to recover both his physical movement and speech." (onderstreping door mij)
"Thay heeft aangegeven in de VS te willen worden behandeld in een programma dat specifiek gericht is op zijn medische klachten. ... een team van verzorgers dat ook in San Francisco bij hem zal blijven. De feitelijke behandeling wordt gedaan door een team van neurologen.
De artsen adviseren dat Thay een intensief therapieprogramma zal volgen voor een periode van vijf tot zes maanden, met inbegrip van ziekenhuisbezoeken waar hij kennis maakt met de nieuwste innovaties op het gebied van revalidatietechnieken. ...
Naar verwachting zal zijn behandeling enkele honderdduizenden dollars kosten. Zijn volgelingen zijn een bedelactie begonnen om dat geld bij elkaar te sprokkelen."
Zo kan het natuurlijk gegaan zijn. Maar ik heb m'n twijfels, vind het niet helemaal passen bij de manier waarop hij in het leven en tegenover de dood stond.
'Alles wil doen om beter te worden ': is dat niet veel meer de wens van z'n volgelingen dan van Thich Nhat Hanh zelf?
Is het niet meer hun gehechtheid aan hem dan zijn gehechtheid aan het leven?
Wil hij echt een bedelactie om tonnen bij elkaar te brengen voor zijn 'revalidatie'? Ik zet dat woord tussen aanhalingstekens, in hoeverre revalideert een 89-jarige nog na deze ziektegeschiedenis? En is het heilzaam, al die dure apparaten en artsen om hem heen?
Vandaar m'n voorzichtige (ik ken hem tenslotte niet) suggestie: laat die oude man toch sterven.
Oud worden we allemaal, of we gaan dood voordat we naar de huidige maatstaven oud kunnen worden.
Dus dit thema raakt mij ook. Dat doet me denken aan het interview 'Boeddhist, kom van je kussen ' met de bekende beroepsboeddhist Varamitra in NieuwWij van 12 juli juli
Daarin antwoordt hij op de vraag "Als het blijft zoals het nu is, zal het boeddhisme dan verdwijnen?" met: “Grote kans, ja. Dat heeft ook te maken met de vergrijzing: veel van de mensen die hier gepionierd hebben zijn al ver in de zeventig/tachtig. Dat zijn echte sleutelfiguren die nog heel belangrijk zijn. De grote vraag is: wat komt hierna? "
Nu hoor ik met m'n 76 jaar ook tot die vergrijsden en mogelijk rekent Varamitra me ook tot de sleutelfiguren; maar ik wil wel zeggen dat men - als ik over tien jaar nog leef - geen bedelactie voor mijn 'revalidatie' hoeft te starten.
Overigens is de slogan 'boeddhist, kom van je kussen' zeker al tien jaar oud, een artikel in het tijdschrift 'Kwartaalblad Boeddhisme' (of heette het toen 'Vorm en Leegte' ?) had die titel al. Het is dus een behoorlijk cliché van de in de openbaarheid terugkomende (aspirant-voorzitter van de 'Vrienden van het Boeddhisme') Varamitra.
En ondertussen hoop ik dat Thich Nhat Hanh in vrede mag leven, en sterven.
Update 16 juli ... 'Suddenly discovered '
Op de website van Jules Prast staat (sinds kort, denk ik) een Engelse hervertaling door Thich Nhat Hanh van de Hart Sutra: Heart_Sutra_TNH_2014
Even poëtisch als alle teksten van hem, wat het voor een nuchterling als ik soms lastig maakt het mooie van het ware (de Dharma) te onderscheiden.
De vertaling is op veel plaatsen anders dan de Nederlandse die ik al langer kende en die Jules ook op zijn site heeft: HartSutra-Thich-Nhat-Hanh .
Wat me frappeert is dat TNH nu spreekt over "Suddenly discovered (that all of the five Skandhas are equally empty ...) ". 'Plotseling' dus: het ene moment wist Avalokiteshvara nog niet dat alle Khandha's leeg zijn en het volgende moment wel.
Interessante verandering van 'die oude man'.
Er is dus toch nog hoop.
En door z'n voorleven van wat mindfulness is, en compassie.
Vandaar dat het bericht van z'n hersenbloeding en in coma raken verleden jaar ook mij behoorlijk raakte.
Het bericht van z'n gedeeltelijke herstel ook, maar dat zijn toch gemengde gevoelens.
Dit naar aanleiding van de 'Update van 14 Juli ' over zijn gezondheidstoestand door z'n medewerkers in Plum Village. Trouwhartig overgenomen in het 'BoeddhistischDagblad '
"Thay has been able to communicate more clearly a very strong wish to intensify his recovery program. Thay is very determined to do everything possible to recover both his physical movement and speech." (onderstreping door mij)
"Thay heeft aangegeven in de VS te willen worden behandeld in een programma dat specifiek gericht is op zijn medische klachten. ... een team van verzorgers dat ook in San Francisco bij hem zal blijven. De feitelijke behandeling wordt gedaan door een team van neurologen.
De artsen adviseren dat Thay een intensief therapieprogramma zal volgen voor een periode van vijf tot zes maanden, met inbegrip van ziekenhuisbezoeken waar hij kennis maakt met de nieuwste innovaties op het gebied van revalidatietechnieken. ...
Naar verwachting zal zijn behandeling enkele honderdduizenden dollars kosten. Zijn volgelingen zijn een bedelactie begonnen om dat geld bij elkaar te sprokkelen."
Zo kan het natuurlijk gegaan zijn. Maar ik heb m'n twijfels, vind het niet helemaal passen bij de manier waarop hij in het leven en tegenover de dood stond.
'Alles wil doen om beter te worden ': is dat niet veel meer de wens van z'n volgelingen dan van Thich Nhat Hanh zelf?
Is het niet meer hun gehechtheid aan hem dan zijn gehechtheid aan het leven?
Wil hij echt een bedelactie om tonnen bij elkaar te brengen voor zijn 'revalidatie'? Ik zet dat woord tussen aanhalingstekens, in hoeverre revalideert een 89-jarige nog na deze ziektegeschiedenis? En is het heilzaam, al die dure apparaten en artsen om hem heen?
Vandaar m'n voorzichtige (ik ken hem tenslotte niet) suggestie: laat die oude man toch sterven.
Oud worden we allemaal, of we gaan dood voordat we naar de huidige maatstaven oud kunnen worden.
Dus dit thema raakt mij ook. Dat doet me denken aan het interview 'Boeddhist, kom van je kussen ' met de bekende beroepsboeddhist Varamitra in NieuwWij van 12 juli juli
Daarin antwoordt hij op de vraag "Als het blijft zoals het nu is, zal het boeddhisme dan verdwijnen?" met: “Grote kans, ja. Dat heeft ook te maken met de vergrijzing: veel van de mensen die hier gepionierd hebben zijn al ver in de zeventig/tachtig. Dat zijn echte sleutelfiguren die nog heel belangrijk zijn. De grote vraag is: wat komt hierna? "
Nu hoor ik met m'n 76 jaar ook tot die vergrijsden en mogelijk rekent Varamitra me ook tot de sleutelfiguren; maar ik wil wel zeggen dat men - als ik over tien jaar nog leef - geen bedelactie voor mijn 'revalidatie' hoeft te starten.
Overigens is de slogan 'boeddhist, kom van je kussen' zeker al tien jaar oud, een artikel in het tijdschrift 'Kwartaalblad Boeddhisme' (of heette het toen 'Vorm en Leegte' ?) had die titel al. Het is dus een behoorlijk cliché van de in de openbaarheid terugkomende (aspirant-voorzitter van de 'Vrienden van het Boeddhisme') Varamitra.
En ondertussen hoop ik dat Thich Nhat Hanh in vrede mag leven, en sterven.
Update 16 juli ... 'Suddenly discovered '
Op de website van Jules Prast staat (sinds kort, denk ik) een Engelse hervertaling door Thich Nhat Hanh van de Hart Sutra: Heart_Sutra_TNH_2014
Even poëtisch als alle teksten van hem, wat het voor een nuchterling als ik soms lastig maakt het mooie van het ware (de Dharma) te onderscheiden.
De vertaling is op veel plaatsen anders dan de Nederlandse die ik al langer kende en die Jules ook op zijn site heeft: HartSutra-Thich-Nhat-Hanh .
Wat me frappeert is dat TNH nu spreekt over "Suddenly discovered (that all of the five Skandhas are equally empty ...) ". 'Plotseling' dus: het ene moment wist Avalokiteshvara nog niet dat alle Khandha's leeg zijn en het volgende moment wel.
Interessante verandering van 'die oude man'.
Er is dus toch nog hoop.
vrijdag 3 juli 2015
Hoe gaat een boeddhist met de Islam om ? Niet dus - Of toch ? Een poging houvast te zoeken in de literatuur over de verhouding Islam-Boeddhisme
Update 7 juli
Een ingekorte versie van dit artikel is opgenomen op de website van 'NieuwWij ', een groep mensen, gericht op 'een samenleving waarin alle Nederlanders zich thuis kunnen voelen': www.nieuwwij.nl/verdieping/hoe-gaat-een-boeddhist-met-de-islam-om-niet-dus-of-toch/
Ik heb niet met erg veel moslims gesproken in m'n leven. Wel over ditjes en datjes en in een werkgroep over gemeentebeleid. Maar niet over de Islam. En nog minder met een moslim over het Boeddhisme (ik schrijf dit van de weeromstuit ook maar met een hoofdletter).
Wel een paar keer min of meer de gelegenheid toe gehad en toen ook wel een beetje meegepraat; maar ik weet eerlijk gezegd niet hoe, en waarover dat gesprek dan zou moeten gaan.
Mogelijk over de ramadan, het vasten, over ruimhartig kunnen geven, over compassie en dat type ongevaarlijke onderwerpen.
In feite heb ik dat wel met alle theïstische religies, de Abrahamitische worden ze wel genoemd: het Christendom, het Joodse geloof en de Islam. Maar met een aanhanger van Joodse geloof of Christen (Katholiek zowel als Protestant) heb ik minder moeite: ik ken de gevoeligheden en heb minder moeite daarover te zeggen: we agree to disagree. Maar ze echt serieus nemen over de (voor hen) essentiële geloofszaken doe ik eerlijk gezegd niet.
Zo'n gesprek met een moslim kan ook gaan over overeenkomsten en verschillen - en vooral van de verschillen - tussen beide religies.
Een lijstje daarvan heb ik opgenomen in Bijlage 5, van m'n blog van 1 juli .
Zoals bijvoorbeeld:
Maar de daar genoemde kenmerken van de twee religies zijn niet de enige, er is nogal wat variatie per religie. En bovendien: het zijn 'opvattingen', aspecten van gestold geloof
Vergelijk een (door mij vertaalde) tekst van Dale Wright over het concept 'geloof ':
"De Anglo-Amerikaanse neiging om religie te definiëren als een geloofssysteem is misleidend, en heel modern. Geloof komt alleen in het spel in de religie als de gedeelde mythische of verhalende basis van cultuur gebroken is, ... Pas dan merken de deelnemers dat ze in het bezit zijn van dergelijke overtuigingen en beginnen om ze die te onderzoeken of zich aan vast te klampen. 'Geloof' is ... een vertraagd topje van de religieuze ijsberg. "
=======================================================================
Laat ik het thema dan eerst maar via een omweg benaderen: de verhouding tussen de Islam en het Boeddhisme in studieuze en reflecterende teksten; met name over de situatie in Azië, vroeger en nu. Bepaald geen makkelijke relatie en ook gecompliceerd, veelvormig.
In het onderstaande zal ik een aantal maal verwijzen naar 'Bijlagen' in een eerdere blog opgenomen, deze zijn hier te vinden.
Ik moet de lezer waarschuwen: ondanks dat ik veel lange lappen tekst heb geplaatst in de BIJLAGEN komen ook hieronder lange Engelstalige citaten voor. Het is nu eenmaal geen makkelijk onderwerp !
Opvallend is dat er nauwelijks door boeddhisten over dit onderwerp geschreven, maar overwegend door moslim-geleerden.
Eén uitzondering, dat is de veel, maar deskundig, schrijvende Duitse Tibetaans-boeddhist Alexander Berzin, die zich - duidelijk aangemoedigd door de Dalai Lama - hier grondig in heeft verdiept. Zie ook Bijlage 1 met daarin opgenomen een overzicht van zijn artikelen.
Dit geldt zowel het historische deel als wat betreft de actuele situatie.
Ik denk dat bv Theravada-boeddhisten de Islam gewoon een oninteressante religie vonden en misschien nog wel vinden (Let wel: dit is slechts mijn opinie, niet op echte bronnen gebaseerd)
A. De geschiedenis van de verhouding tussen het Boeddhisme en de Islam
Om te beginnen is er de vraag: hoe komt het dat tussen ruwweg de 8e en de 12e eeuw geleidelijk het Boeddhisme vrijwel is verdwenen uit India, de bakermat? Er is een tijd geweest dat daar het oprukkende Islam de schuld van kreeg met als dieptepunt de verovering en vernietiging van het reusachtige kloostercomplex in Nalanda.
Steeds meer blijkt dat toch genuanceerder te liggen. Zie bv het Wikipedia-artikel 'Decline of Buddhism in India'. Daaruit blijkt dat de vernietiging van de kloosters van Nalanda een soort eindpunt was: het boeddhisme was al eeuwen verzwakt, de patronage door wereldlijke heersers verminderde; de monniken hielden zich op de kloosters; voor de bevolking bestond het nauwelijks; het brahmanisme (wat nu bekend is onder 'Hindoeisme') kwam op en ook de Islam probeerde te bekeren.
In BIJLAGE 1 B geeft ik uitgebreid de beschrijving van Alexander Berzin weer van de Kalachakra-literatuur ontstaan na invasies van moslims in India en delen van Tibet. Het is één van de weinige bronnen waarin boeddhisten proberen de Islam te begrijpen.
Ook geeft hij pogingen van moslim-geleerden (en wereldlijke regeerders) weer die na hun verovering relatief mild t.a.v. het boeddhisme staan omdat ze deze religie ook die van 'het boek' noemen, van teksten geschonken aan de profeten, zoals in de eerste plaats Mohammed, maar ook Jezus en Boeddha. Een boeddhist was in deze denkwijze een 'dhimmi ': "Dhimmi (Arabisch: ذمة) is de traditionele aanduiding voor bepaalde niet-moslims onder islamitisch bestuur die onder voorwaarden de eigen religie mogen blijven aanhangen. Aanvankelijk verstond men onder dhimmi's de zogeheten 'mensen van het Boek' (joden en christenen) maar later werden ook andere niet-moslims ertoe gerekend ".
Zijn tekst in de paragraaf The Historical Buddhist Approach toward Islam is veel langer dan het citaat dat in in Bijlage 1B heb opgenomen; voor fijnproevers op het gebied van de Kalachakra: zie de bron
Hij noemt ook twee problematische thema's die de kalachakra-teksten onderkennen in de Islam:
* Het offeren van dieren (Sacrificial Slaughter of Animals)
Dit hoort bij de beoefening van de Islam, terwijl de Boeddha het (in de teksten) streng afwijst, omdat het 'nemen van leven' is en omdat de wedergeboorte ook het dierenrijk betreft.
* Het leven na de dood (The Afterlife) waar boeddhisten heel andere opvattingen over hebben: wedergeboorte en (eeuwig) leven na de dood zijn fundamenteel verschillende opvattingen. En de Islamitische opvatting over 'de Dag des Oordeels' is vrijwel niet met de boeddhistische leer te verenigen.
Berzin concludeert droogjes: "As was the case concerning animal sacrifice, the problematic area of the nature of the afterlife and of an eternal Heaven or Hell is not limited to a difference of assertion between Buddhism and Islam. It is an issue between both Buddhists and Hindus on the one side, and Muslims and Christians on the other."
Naast de positieve functie die Berzin toeschrijft aan de Kalachakra-teksten op het begrip tussen boeddhisten en moslims in Tibet is er ook een andere interpretatie, door sommige moslims althans. Vergelijk: Boeddhisme en Islam door Elisabeth Martens:
"Op 6 juli 2014 meldt AFP dat "De Dalaï Lama de boeddhisten oproept om het geweld tegen moslims te stoppen". Dat zijn mooie woorden. In de hoop dat hij consequent zal zijn en dus ook de analyse maakt van het Tibetaanse boeddhisme en zijn - niet zo vreedzame - relaties met de Islam vroeger en nu, maken wij die analyse reeds hier.
Historische context van de rivaliteit tussen moslims en boeddhisten
De rivaliteit tussen moslims en boeddhisten is een lang verhaal. Hier de beknopte versie ...
De Kalachakra voorspelt eveneens dat de soldaten van Boeddha in de vijfentwintigste eeuw een immens leger zullen vormen onder aanvoering van de vijfentwintigste Kali, de koning van Shambala. Deze koning, de reïncarnatie van Maitreia, de Boeddha van de toekomst, is voorbestemd om de krachten van het kwaad te overwinnen. Een laatste oorlog zal plaatsvinden, zo zegt de tekst, waar de niet-moslims in opstand komen tegen de moslims en ons tijdperk naar een apocalyptisch einde brengt. Een deel van de tekst is een expliciete oproep tot een heilige oorlog tegen de Islam, met een zeer gedetailleerde beschrijving van de verschrikkelijke wapens die daarbij gebruikt worden. De Kalachakra, ’ontdekt’ in een tijdperk waar de moslimlegers ravage aanrichtten in Punjab en op de zijderoute, wordt gekenmerkt door een bijzonder hevige haat tegenover de ’onmensen uit Mekka’.
... "
(Opmerking: ik kan de schrijfster van dit artikel niet plaatsen, dit is het enige Nederlandstalige artikel in een voor de rest Franstalige - Belgische - website. Ik krijg de indruk dat de auteurs ervan meer anti de Dalai Lama dan pro de Islam zijn; Joop R.)
Een berucht voorbeeld van de negatieve kijk van moslims op het boeddhisme is het vernietigen van Boeddha-beelden in Afghanistan. Echter:
Buddhism and Islam on the Silk Road by Johan Elverskog (boekbespreking )
In the contemporary world the meeting of Buddhism and Islam is most often imagined as one of violent confrontation. Indeed, the Taliban's destruction of the Bamiyan Buddhas in 2001 seemed not only to reenact the infamous Muslim destruction of Nalanda monastery in the thirteenth century but also to reaffirm the stereotypes of Buddhism as a peaceful, rational philosophy and Islam as an inherently violent and irrational religion. But if Buddhist-Muslim history was simply repeated instances of Muslim militants attacking representations of the Buddha, how had the Bamiyan Buddha statues survived thirteen hundred years of Muslim rule?
Buddhism and Islam on the Silk Road demonstrates that the history of Buddhist-Muslim interaction is much richer and more complex than many assume. This groundbreaking book covers Inner Asia from the eighth century through the Mongol empire and to the end of the Qing dynasty in the late nineteenth century. By exploring the meetings between Buddhists and Muslims along the Silk Road from Iran to China over more than a millennium, Johan Elverskog reveals that this long encounter was actually one of profound cross-cultural exchange in which two religious traditions were not only enriched but transformed in many ways."
B. Regio's in de wereld met veel moslims en boeddhisten,
en pogingen tot vermindering van de spanningen daar
In Bijlage 1 A citeer ik Berzins overzicht 'Current Buddhist-Islamic Interaction '
Als reflectie daarop schrijft hij:
"Through education about other cultures, we may hopefully avoid the disastrous effects of any possible future 'clash of civilizations.'
Two such civilizations are the Buddhist and Islamic worlds. Over history, the two civilizations have interacted in both constructive and problematic ways. When they have clashed, religious doctrine may have been used to rally the troops. But deeper analysis shows that the motives behind the conflicts have centered primarily on economical, political, and strategic military issues.
At present, there are very few areas in the world where traditional Buddhist and Islamic groups are living together. In some of those regions where they do intermix – such as Tibet, Ladakh, and southern Thailand – the interaction is so strongly affected by the actions of other cultural and national groups that one cannot meaningfully isolate specific Buddhist-Muslim issues outside of their wider context. In others, such as Malaysia and Indonesia, the Buddhist population consists of overseas Chinese, and the interaction between them and the native Muslims is primarily dictated by economic factors. In short, religious doctrinal differences seem to play little role in present-day Buddhist-Islamic relations. ...." (onderstreping door mij)
De spanningen tussen moslims en boeddhisten zijn in diverse regio's aanleiding geweest bijeenkomsten over vrede en harmonie te organiseren, en voorstellen daarover te doen.
Vergelijk de publicaties in Bijlage 2 The Premises and Promises of the Buddhist-Muslim Dialogue door Mohammad Selim; en Bijlage 4 The Buddhist Face of Peace: Buddhist Peace Initiatives in Times of Religious Intolerance.
Ook het boek 'Common Grounds' (zie hieronder) is het gevolg van een vergelijkbaar initiatief van de Dalai Lama en een aantal vooraanstaande Moslim-geleerden.
Het is de vraag of dit soort bijeenkomsten in Nederland zinvol is. Wat er hier ook voor een conflicten zijn, niet tussen boeddhisten en moslims (al was het maar door het ontbreken van boeddhisten). Wel zijn er hier (terechte) opmerkingen over het helemaal niet zo vredelievende gedrag van boeddhisten in landen als Myanmar, waar wij (Nederlandse boeddhisten) ons ook door aangesproken moeten voelen.
Ik ken een aankondiging van een 'Buddhist-Muslim Dialogue' (met o.a. Bhikkhu Bodhi) in New York, maar helaas niet een verslag daarvan.
Verder wil ik wijzen op een voorstel van René Cuperus in de Volkskrant van 15 juni voor een 'Nederlandse Islam Conferentie ' om te voorkomen dat de tweedeling in Nederland tussen moslims en niet-moslims steeds gevaarlijker vormen aanneemt. Een tweedeling waarbij beide partijen elkaar stigmaliseren, met alle vooroordelen en intolerantie van dien. Hij neemt een voorbeeld aan de Duitse Islam Konferenz, een permanent overlegorgaan.
C. Zoektocht naar een gemeenschappelijke grondslag van Islam en Boeddhisme
In BIJLAGE 3 zijn uitgebreide citaten uit het boek 'Common Ground ' te vinden; nog een korte aanvulling:
"Moreover, the book shows beyond any reasonable doubt some very important similarities and parallels between Islam and Buddhism, and in particular the following:
(1) The belief in the Ultimate Truth who is also Absolutely One, and who is Absolute Reality, and the Source of Grace and Guidance to human beings.
(2) The belief that each soul is accountable to a principle of justice in the Hereafter, and that this principle is rooted in the very nature of Absolute Reality.
(3) The belief in the categorical moral imperative of exercising compassion and mercy to all, if not in the central cosmogonic and eschatological functions of mercy ...
(4) The belief that human beings are capable of supra-rational knowledge, the source both of salvation in the Hereafter and enlightenment in the here-below.
(5) The belief in the possibility of a sanctified state for human beings, and the conviction that all should aspire to this state of sanctity.
(6) The belief in the efficacy and necessity of spiritual practice: whether this take the form of fervent prayer, contemplative meditation, or methodic invocation.
(7) The belief in the necessity of detachment from the world, from the ego and its passional desires.
As regards the Buddha’s not mentioning of God as Creator, this is definitely an absolute difference between Muslims and Buddhists but if it is understood that the One is God, and that the Buddha’s silence on the One as Creator is not a denial as such, then it is possible to say that the points above certainly make for substantial ‘Common Ground’ between Islam and Buddhism, despite the many unbridgeable differences between them. "
Mijn commentaar: wat hiervan te zeggen? Ik herken het boeddhisme zoals ik dat ervaar en wens te beoefenen maar gedeeltelijk (sommige punten wel, hoor)in deze tekst. Het is best fijn dat anderen zo'n grote overeenkomst zien tussen Boeddhisme en Islam, maar dan heeft men wel eerst een bepaalde vorm van 'Boeddhisme' daartoe geselecteerd.
Ook omdat het een van de weinige Nederlandstalige teksten is, noem ik vervolgens:
'OverIslam - Boeddhisme' . Bron: www.overislam.nl/religies/boeddhisme.html
Een feitelijke samenvatting, voor de moslim en vanuit de Islam-gezichtspunt van wat het Boeddhisme in houdt. Af en toe kritisch zoals de paragraaf 'De filosofie van het Boeddhisme is tegenstrijdig'. Interessant - voor een boeddhist om te begrijpen hoe een moslim denkt - is ook de paragraaf 'Mohammed in de boeddhistische geschriften '; een voorzichtige en door mij niet helemaal begrepen discussie over de overeenstemming tussen de profeet Mohammed en de in de boeddhistische geschriften voorstelde komst van Maitreya.
Een tegengeluid voordat het allemaal te harmonisch wordt tussen moslims en boeddhisten:
'Islam and Buddhism '. Door Harun Yahya, een Turkse moslim die niets van het boeddhisme moet hebben:
"Throughout the world, but especially in America and Europe, some individuals have been intrigued by Buddhism, spurred on mostly by the superstitious, secret, and awesome qualities they perceive in this religion. Generally, those who adopt Buddhism do so not because they believe in the logic of its philosophy, but because they're attracted by its "mystical" atmosphere, drawn to this superstition because it is presented to them as far more different and awesome than any other philosophy they encounter in their normal lives. Books and films about Buddhism depict Buddha as the source of a great mystery. Likewise, Buddhist priests are presented as possessors of secret, arcane knowledge. They fascinate Westerners with their exotic robes, shaved heads, style of worship, elaborate ceremonies, dwelling places, meditation, yoga and other such strange practices.
This book examines Buddhism's superstitious character in the light of the Qur'an and lets you see clearly this superstitious religion's more perverse aspects. When we consider Buddhism's appearance, its scriptures, general beliefs, style of worship in the light of the Qur'an, we begin to see that its basic philosophy is founded on very deviant doctrines. Indeed, its worship contains strange practices leading its devotees to worship idols of stone and clay. "
Interessant hierbij is dat het motief dat Aziatische moslims schijnen te hebben gehad om contact met boeddhisme en andere Aziatische religies te zoeken (samen tegen de Westerse dominantie, zie bv Bijlage 2) hier wordt omgedraaid. Yahya ziet juist het gevaar van Westerse boeddhisten die de Islam dreigen te verzwakken.
Uit een andere tekst van Alexander Berzin:
"For example, the primarily Muslim state of Indonesia officially permits five religions—Islam, Catholicism, Protestantism, Hinduism and Buddhism—on the grounds that they all accept a creator God. In this regard, Indonesian Buddhists posit Adibuddha, the primordial Buddha of the Kalachakra Tantra, as the “creator.” I had several interesting discussions with Buddhist monks in Indonesia about the issue of God in Buddhism. Since Adibuddha can be interpreted as the clear light primordial consciousness, and since all appearances of samsara and nirvana are the play or “creation” of that mind, we concluded that it could be said that Buddhism accepts a “creator God.” The fact that Buddhism asserts Adibuddha not to be an individual, separate being who created the universe, but something present in each sentient being, can be seen as a theological difference concerning the nature of God. That is, Buddhism does accept a “creator God” but with its own unique interpretation. As the Muslims say, “Allah has many names,” and many Christian, Islamic, Hindu, and Jewish thinkers assert that God is abstract and present in all beings. Establishing this allowed for a comfortable dialogue with Islamic theologians to ensue. "
Bron: ThubtenChodron
Eigenlijk vind ik dit helemaal niet zo positief: boeddhisten in een islamitische cultuur voelen zich verplicht te doen alsof hun religie ook theïstisch is; en ze geloven het zelf ook nog.
Doet me denken aan het proces van onderwerping, beschreven in het boek 'Onderworpen' (Frans: 'Soumission') door Houellebecq.
Er zijn uitzonderingen. Er zijn vormen van Islam beoefenen die veel makkelijker (hoogstens op een andere manier moeilijk) zijn voor een boeddhist als ik. Bijvoorbeeld de Soefi .
Bij die term moet wel gelijk twee inhouden onderscheiden worden:
* Het soefisme als (mystieke) islamitische traditie. "Als religieuze beweging kenmerkt het soefisme zich als een wisselwerking van religieuze en spirituele invloeden. Soefi's geloven dat de Koran en de strikte regels van de sharia uiterlijke regels zijn en dat er diverse stadia van (innerlijke) nabijheid tot God bestaan. Een van de symbolen die dit symboliseert is de roos. De doornen van de roos, die de roos beschermen, staan voor de regels van de sharia. De stam van de roos symboliseert het innerlijke pad, ook wel tariqa genoemd. De bladeren van de roos staan symbool voor marefa waarbij de soefi innerlijke kennis van God ervaart. De geur van de roos staat voor het ervaren van de werkelijkheid (haqiqa) zoals deze is.
Bekend zijn ook de dansende derwisjen uit de Turkse stad Konya. Door in het rond te tollen bereiken zij een bepaalde extase en zo proberen zij tot God te komen. Deze zogeheten Mevlevi-soefi-orde werd gesticht door de volgelingen van de Perzische soefidichter Jalal ad-Din Rumi uit de 13e eeuw. " Rumi, die wordt nog steeds veel geciteerd, ook door boeddhisten. Een gesprek hierover (met soefi's) vergt wel enige studie maar lijkt me voor een boeddhist niet moeilijk.
* "Universeel Soefisme zoals dit door Hazrat Inayat Khan naar Europa en Amerika gebracht werd. Zijn boodschap van harmonie, liefde en schoonheid beperkt zich niet tot één religie, maar omarmt alle wereldreligies. Tijdens erediensten, zoals deze bijvoorbeeld in de soefitempel in Katwijk aan Zee worden gehouden, worden zeven kaarsen ontstoken, één voor het hindoeïsme, één voor het boeddhisme, één voor het zoroastrisme, één voor het jodendom, één voor het christendom, één voor de islam en één voor allen die het licht van de waarheid in de duisternis van menselijke onwetendheid hebben hoog gehouden. Deze vorm van soefisme beoogt geen nieuwe religie te zijn of nieuwe dogma's te vormen, maar beoogt eenheid tussen alle mensen evenals respect voor eenieders religie en cultuur."
Bron: Wikipedia. Over dat kaarsen-gedoe heb ik al een keer geschreven. Verschillen moeten juist niet verdoezeld worden.
Een andere groep moslims waarmee een gesprek voor een boeddhist (zoals ik, voor sommige Tibetanen ligt dat mogelijk anders) makkelijk is, zijn de atheïstische moslims. Als je ze kan vinden natuurlijk, want ze moeten voorzichtig over hun opvattingen - in moslim-landen - praten. Dat blijkt uit het artikel 'Dappere goddelozen' in de Volkskrant van 23 mei
D. Een mogelijke gemeenschappelijke grondslag: de Boeddha was ook een Profeet
Eén van de uitspraken van Islam-geleerden die ik heb gelezen, is: de historische Boeddha (Siddarta Gautama aka Sakyamuni) was een profeet, net zo als Mohammed dat was.
Dat is interessant, en waarschijnlijk getuigend van goede bedoelingen van moslims richting boeddhisten.
Een voorbeeld: "... Maar wellicht was Boeddha ook een profeet van Allah de Verhevene, maar zijn diens leringen na zijn dood verandert. Dat Boeddha niet in de Koran genoemd wordt, betekend niet dat hij geen profeet was. De Koran geeft een (Nederlandstalige interpretatie): 'En (Wij zonden) boodschappers over wie Wij jou voorheen verteld hebben (in de Koran) en boodschappers over wie Wij jou niet verteld hebben ...' ” Bron: hier
Twijfel over dat profeet zijn van de Boeddha: hier en hier, pag 25
Uit de website van ' Moslims die tot de Lahore Ahmadiyya Beweging in de Islam behoren ': "Boeddha voorspelt de komst van de profeet Mohammed ...
Er wordt in duidelijke woorden gesteld:
'En Wij hebben boodschappers gestuurd die Wij u voorheen hebben vermeld, en boodschappers die Wij u niet hebben vermeld.' ... Een opsomming nu van onze argumenten om aan te tonen dat Boeddha een geïnspireerde persoon was.
1. De Heilige Koran zegt herhaaldelijk: 'En voor elk volk is er een boodschapper geweest, dus wanneer hun boodschapper komt, wordt de zaak tussen hen met rechtvaardigheid beslist.'
De volkeren van het Verre Oosten, China, Japan en Tibet vormen een grote meerderheid van de wereldbevolking. Hun aantal is vandaag de dag drie- tot vierhonderd miljoen. Hoe kan men redelijkerwijze aannemen dat er tot zo’n groot aantal mensen geen waarschuwer of boodschapper was gezonden, en dat zij toch een godsdienst hebben gesticht die meer aanhangers telt dan enig andere godsdienst?
2. Als er op de Dag des Oordeels, wanneer de Goddelijke wet der vergelding zal oordelen tussen de mensen volgens hun geopenbaarde boeken, geen boek of wet ooit is geopenbaard aan een bepaald volk door haar boodschapper, op welke grond zal zij dan worden beoordeeld? Het zij opgemerkt dat de Boeddhisten geen wilden zijn, maar een beschaafd volk.
3, 4, en 5 ...
6. In de Heilige Koran staat: “En er is geen volk, of een waarschuwer is onder hen geweest.”
De reden die gegeven wordt, is: “Zodat mensen geen pleidooi tegen Allah kunnen hebben na de komst van de boodschappers.” – Als er geen waarschuwer ooit is geweest onder het Indische volk, dan zal hun pleidooi op de Dag des Oordeels tegen God zijn, dat Hij geen boodschapper gezonden had, zodat ze zouden geloven in Zijn boodschapper en zouden geloven in Hem .
7. Is het redelijkerwijze aan te nemen dat zo'n grote gemeenschap werd afgehouden van ‘De genade voor alle volken’ (vrede zij met hem), dat noch hij Boeddha of 'het licht van Azië’ verifieerde, noch Boeddha ‘de wens van alle volken’ voorspelde? "
Een interessante manier van denken. Twee opmerkingen erbij:
* 'Profeet' roept wel de vraag op: profeet waarvan? Voor moslims: van God (Allah); maar voor de boeddhist?
* Terwille van mijn symmetrie-wens: is er ook een boeddhist of boeddhistische geleerde (geweest) die stelt dat Mohammed een Boeddha, dat is een volledig verlichte, was? Ik denk het niet, ben zo'n uitspraak in ieder geval nergens tegengekomen. Wellicht dat een moslim deze vraagstelling alleen al ongepast zou vinden en een boeddhist een teken van onwetendheid.
=======================================================================
Terug naar m'n oorspronkelijke vraagstelling:
Hoe met de Islam om te gaan?
En meer persoonlijk:
Waarover en hoe een zinnig gesprek te voeren met een moslim?
Ik ken één interessant voorbeeld van zo'n gesprek: Een gesprek op de BOS-Radio van Marlous Lazal met islamoloog en bekeerd moslima Anne Dijk in februari dit jaar. Beluister de uitzending . Of de langere versie
Uit de aankondiging: "Hoe inspireert de Islam haar in haar dagelijks leven? En wat gebeurt er precies in een workshop Mindful Islam? Hebben boeddhisme en Islam misschien meer raakvlakken dan we denken?"
Het thema 'Mindful Islam' werd niet uitgewerkt. Ik zou wel van een moslim willen weten of (sommige) moslims ook mediteren in de zin zoals dat in het boeddhisme, en dan met name bij Theravada en Zen gebeurt? De google-zoekopdracht Islam AND meditation geeft een paar miljoen hits.
Op de webpagina van islamicvoice volgt genuanceerd antwoord op die vraag. Ik weet dat er ook een Turkse organisatie is die vipassana à la Goenka geeft. Het Wikipedia-lemma 'meditation' geeft bij paragraaf 'Islam' veel informatie. Maar dit thema kan eigenlijk in een gesprek met een deskundige begrepen worden, alleen maar internet-teksten geven onvoldoende diepgang.
Ik weet het, na deze excursie door de wetenschap, nog steeds niet.
Ik zou zeggen: net zo als met een Christen, die andere monotheïst, alleen iets voorzichtiger. Hoogstens resulterend in een 'we agree to disagree'. Altijd weer proberend die discussie symmetrisch te houden: niet alleen de moslim legt uit en ik probeer te begrijpen maar ook andersom; maar toch steeds weer bekeringsbeoefte of superioriteitsgevoelens bij de ander bemerkend.
Wel heb ik na m'n excursie door de wetenschap (dat is door teksten met een vrij hoog abstractieniveau) me - opnieuw - gerealiseerd dat ook de Islam oneindig veel complexer en veelvormiger is dan ik impliciet dacht.
Een recente Nederlands artikel door Gemme Burger was wat dat betreft in ieder geval voor mij zeer leerzaam:
“Berichtgeving sharia in kranten veel te eenzijdig”. In NieuwWij van 9 juni
"Wat betekent sharia? Wie een Nederlandse krant openslaat heeft al snel een duidelijk vermoeden: sharia is een rechtssysteem dat steniging en handen afhakken oplegt. De meeste Nederlandse imams denken echter heel anders over sharia. In een onderzoek van Gemme Burger wordt duidelijk dat het woord sharia in de Nederlandse media geframed wordt. Er is geen plaats voor andere betekenissen.
...; in al deze kranten wordt sharia grotendeels voorgesteld als een rechtssysteem dat geassocieerd kan worden met terrorisme en lijfstraffen.
Dat staat haaks op het feit dat imams de sharia in veel gevallen eerder bezien als een levenswijze en dus geen rechtspraak in juridische zin. ... De sharia wordt door deze imams gezien als het pad op weg naar Gods wil. Met andere woorden: je leven zo inrichten dat het gericht is op het vinden van god en het onderhouden van de waarden van de islam."
Het is nog steeds mijn ding niet, maar wel een andere betekenis dan ik in mijn vooroordeel dacht.
Over veel kan ik goed met een moslim van gedachten wisselen en het mogelijk in grote mate eens zijn.
Over de ramadan bv, over compassie en gastvrijheid.
M'n vraag aan die denkbeeldige moslim: kan je er mee leven dat ik niet geloof in een schepper God of welke naam aan deze theïstische gedachte ook wordt gegeven.
En als logische subvraag: kan je er mee leven dat ik niet in hemel en hel geloof?
En toch ethisch denk te kunnen leven?
Van mijn kant zal ik, en andere boeddhisten die een vergelijkbare interesse hebben, mij opnieuw de Aziatische religieuze wortels van het boeddhisme moeten realiseren; waarbij rituelen niet als onbelangrijk en afschafbaar terzijde moeten worden gelegd. De thema's van het boek 'Buddhism is a Religion- You Can Believe it ' van David Brazier.
Want, zoals gezegd, ik wil wel graag symmetrie in mijn/onze gesprekken met moslims;
niet alleen informatie vragen c.q. geven; niet alleen verwijten uitspreken c.q. pareren;
ons beperken tot een hanteerbare kleine hoeveelheid schuldgevoelens en slachtofferschap.
Met nieuwsgierigheid als basis, eigenlijk meer nog dan compassie.
Een ingekorte versie van dit artikel is opgenomen op de website van 'NieuwWij ', een groep mensen, gericht op 'een samenleving waarin alle Nederlanders zich thuis kunnen voelen': www.nieuwwij.nl/verdieping/hoe-gaat-een-boeddhist-met-de-islam-om-niet-dus-of-toch/
Ik heb niet met erg veel moslims gesproken in m'n leven. Wel over ditjes en datjes en in een werkgroep over gemeentebeleid. Maar niet over de Islam. En nog minder met een moslim over het Boeddhisme (ik schrijf dit van de weeromstuit ook maar met een hoofdletter).
Wel een paar keer min of meer de gelegenheid toe gehad en toen ook wel een beetje meegepraat; maar ik weet eerlijk gezegd niet hoe, en waarover dat gesprek dan zou moeten gaan.
Mogelijk over de ramadan, het vasten, over ruimhartig kunnen geven, over compassie en dat type ongevaarlijke onderwerpen.
In feite heb ik dat wel met alle theïstische religies, de Abrahamitische worden ze wel genoemd: het Christendom, het Joodse geloof en de Islam. Maar met een aanhanger van Joodse geloof of Christen (Katholiek zowel als Protestant) heb ik minder moeite: ik ken de gevoeligheden en heb minder moeite daarover te zeggen: we agree to disagree. Maar ze echt serieus nemen over de (voor hen) essentiële geloofszaken doe ik eerlijk gezegd niet.
Zo'n gesprek met een moslim kan ook gaan over overeenkomsten en verschillen - en vooral van de verschillen - tussen beide religies.
Een lijstje daarvan heb ik opgenomen in Bijlage 5, van m'n blog van 1 juli .
Zoals bijvoorbeeld:
Maar de daar genoemde kenmerken van de twee religies zijn niet de enige, er is nogal wat variatie per religie. En bovendien: het zijn 'opvattingen', aspecten van gestold geloof
Vergelijk een (door mij vertaalde) tekst van Dale Wright over het concept 'geloof ':
"De Anglo-Amerikaanse neiging om religie te definiëren als een geloofssysteem is misleidend, en heel modern. Geloof komt alleen in het spel in de religie als de gedeelde mythische of verhalende basis van cultuur gebroken is, ... Pas dan merken de deelnemers dat ze in het bezit zijn van dergelijke overtuigingen en beginnen om ze die te onderzoeken of zich aan vast te klampen. 'Geloof' is ... een vertraagd topje van de religieuze ijsberg. "
=======================================================================
Laat ik het thema dan eerst maar via een omweg benaderen: de verhouding tussen de Islam en het Boeddhisme in studieuze en reflecterende teksten; met name over de situatie in Azië, vroeger en nu. Bepaald geen makkelijke relatie en ook gecompliceerd, veelvormig.
In het onderstaande zal ik een aantal maal verwijzen naar 'Bijlagen' in een eerdere blog opgenomen, deze zijn hier te vinden.
Ik moet de lezer waarschuwen: ondanks dat ik veel lange lappen tekst heb geplaatst in de BIJLAGEN komen ook hieronder lange Engelstalige citaten voor. Het is nu eenmaal geen makkelijk onderwerp !
Opvallend is dat er nauwelijks door boeddhisten over dit onderwerp geschreven, maar overwegend door moslim-geleerden.
Eén uitzondering, dat is de veel, maar deskundig, schrijvende Duitse Tibetaans-boeddhist Alexander Berzin, die zich - duidelijk aangemoedigd door de Dalai Lama - hier grondig in heeft verdiept. Zie ook Bijlage 1 met daarin opgenomen een overzicht van zijn artikelen.
Dit geldt zowel het historische deel als wat betreft de actuele situatie.
Ik denk dat bv Theravada-boeddhisten de Islam gewoon een oninteressante religie vonden en misschien nog wel vinden (Let wel: dit is slechts mijn opinie, niet op echte bronnen gebaseerd)
A. De geschiedenis van de verhouding tussen het Boeddhisme en de Islam
Om te beginnen is er de vraag: hoe komt het dat tussen ruwweg de 8e en de 12e eeuw geleidelijk het Boeddhisme vrijwel is verdwenen uit India, de bakermat? Er is een tijd geweest dat daar het oprukkende Islam de schuld van kreeg met als dieptepunt de verovering en vernietiging van het reusachtige kloostercomplex in Nalanda.
Steeds meer blijkt dat toch genuanceerder te liggen. Zie bv het Wikipedia-artikel 'Decline of Buddhism in India'. Daaruit blijkt dat de vernietiging van de kloosters van Nalanda een soort eindpunt was: het boeddhisme was al eeuwen verzwakt, de patronage door wereldlijke heersers verminderde; de monniken hielden zich op de kloosters; voor de bevolking bestond het nauwelijks; het brahmanisme (wat nu bekend is onder 'Hindoeisme') kwam op en ook de Islam probeerde te bekeren.
In BIJLAGE 1 B geeft ik uitgebreid de beschrijving van Alexander Berzin weer van de Kalachakra-literatuur ontstaan na invasies van moslims in India en delen van Tibet. Het is één van de weinige bronnen waarin boeddhisten proberen de Islam te begrijpen.
Ook geeft hij pogingen van moslim-geleerden (en wereldlijke regeerders) weer die na hun verovering relatief mild t.a.v. het boeddhisme staan omdat ze deze religie ook die van 'het boek' noemen, van teksten geschonken aan de profeten, zoals in de eerste plaats Mohammed, maar ook Jezus en Boeddha. Een boeddhist was in deze denkwijze een 'dhimmi ': "Dhimmi (Arabisch: ذمة) is de traditionele aanduiding voor bepaalde niet-moslims onder islamitisch bestuur die onder voorwaarden de eigen religie mogen blijven aanhangen. Aanvankelijk verstond men onder dhimmi's de zogeheten 'mensen van het Boek' (joden en christenen) maar later werden ook andere niet-moslims ertoe gerekend ".
Zijn tekst in de paragraaf The Historical Buddhist Approach toward Islam is veel langer dan het citaat dat in in Bijlage 1B heb opgenomen; voor fijnproevers op het gebied van de Kalachakra: zie de bron
Hij noemt ook twee problematische thema's die de kalachakra-teksten onderkennen in de Islam:
* Het offeren van dieren (Sacrificial Slaughter of Animals)
Dit hoort bij de beoefening van de Islam, terwijl de Boeddha het (in de teksten) streng afwijst, omdat het 'nemen van leven' is en omdat de wedergeboorte ook het dierenrijk betreft.
* Het leven na de dood (The Afterlife) waar boeddhisten heel andere opvattingen over hebben: wedergeboorte en (eeuwig) leven na de dood zijn fundamenteel verschillende opvattingen. En de Islamitische opvatting over 'de Dag des Oordeels' is vrijwel niet met de boeddhistische leer te verenigen.
Berzin concludeert droogjes: "As was the case concerning animal sacrifice, the problematic area of the nature of the afterlife and of an eternal Heaven or Hell is not limited to a difference of assertion between Buddhism and Islam. It is an issue between both Buddhists and Hindus on the one side, and Muslims and Christians on the other."
Naast de positieve functie die Berzin toeschrijft aan de Kalachakra-teksten op het begrip tussen boeddhisten en moslims in Tibet is er ook een andere interpretatie, door sommige moslims althans. Vergelijk: Boeddhisme en Islam door Elisabeth Martens:
"Op 6 juli 2014 meldt AFP dat "De Dalaï Lama de boeddhisten oproept om het geweld tegen moslims te stoppen". Dat zijn mooie woorden. In de hoop dat hij consequent zal zijn en dus ook de analyse maakt van het Tibetaanse boeddhisme en zijn - niet zo vreedzame - relaties met de Islam vroeger en nu, maken wij die analyse reeds hier.
Historische context van de rivaliteit tussen moslims en boeddhisten
De rivaliteit tussen moslims en boeddhisten is een lang verhaal. Hier de beknopte versie ...
De Kalachakra voorspelt eveneens dat de soldaten van Boeddha in de vijfentwintigste eeuw een immens leger zullen vormen onder aanvoering van de vijfentwintigste Kali, de koning van Shambala. Deze koning, de reïncarnatie van Maitreia, de Boeddha van de toekomst, is voorbestemd om de krachten van het kwaad te overwinnen. Een laatste oorlog zal plaatsvinden, zo zegt de tekst, waar de niet-moslims in opstand komen tegen de moslims en ons tijdperk naar een apocalyptisch einde brengt. Een deel van de tekst is een expliciete oproep tot een heilige oorlog tegen de Islam, met een zeer gedetailleerde beschrijving van de verschrikkelijke wapens die daarbij gebruikt worden. De Kalachakra, ’ontdekt’ in een tijdperk waar de moslimlegers ravage aanrichtten in Punjab en op de zijderoute, wordt gekenmerkt door een bijzonder hevige haat tegenover de ’onmensen uit Mekka’.
... "
(Opmerking: ik kan de schrijfster van dit artikel niet plaatsen, dit is het enige Nederlandstalige artikel in een voor de rest Franstalige - Belgische - website. Ik krijg de indruk dat de auteurs ervan meer anti de Dalai Lama dan pro de Islam zijn; Joop R.)
Een berucht voorbeeld van de negatieve kijk van moslims op het boeddhisme is het vernietigen van Boeddha-beelden in Afghanistan. Echter:
Buddhism and Islam on the Silk Road by Johan Elverskog (boekbespreking )
In the contemporary world the meeting of Buddhism and Islam is most often imagined as one of violent confrontation. Indeed, the Taliban's destruction of the Bamiyan Buddhas in 2001 seemed not only to reenact the infamous Muslim destruction of Nalanda monastery in the thirteenth century but also to reaffirm the stereotypes of Buddhism as a peaceful, rational philosophy and Islam as an inherently violent and irrational religion. But if Buddhist-Muslim history was simply repeated instances of Muslim militants attacking representations of the Buddha, how had the Bamiyan Buddha statues survived thirteen hundred years of Muslim rule?
Buddhism and Islam on the Silk Road demonstrates that the history of Buddhist-Muslim interaction is much richer and more complex than many assume. This groundbreaking book covers Inner Asia from the eighth century through the Mongol empire and to the end of the Qing dynasty in the late nineteenth century. By exploring the meetings between Buddhists and Muslims along the Silk Road from Iran to China over more than a millennium, Johan Elverskog reveals that this long encounter was actually one of profound cross-cultural exchange in which two religious traditions were not only enriched but transformed in many ways."
B. Regio's in de wereld met veel moslims en boeddhisten,
en pogingen tot vermindering van de spanningen daar
In Bijlage 1 A citeer ik Berzins overzicht 'Current Buddhist-Islamic Interaction '
Als reflectie daarop schrijft hij:
"Through education about other cultures, we may hopefully avoid the disastrous effects of any possible future 'clash of civilizations.'
Two such civilizations are the Buddhist and Islamic worlds. Over history, the two civilizations have interacted in both constructive and problematic ways. When they have clashed, religious doctrine may have been used to rally the troops. But deeper analysis shows that the motives behind the conflicts have centered primarily on economical, political, and strategic military issues.
At present, there are very few areas in the world where traditional Buddhist and Islamic groups are living together. In some of those regions where they do intermix – such as Tibet, Ladakh, and southern Thailand – the interaction is so strongly affected by the actions of other cultural and national groups that one cannot meaningfully isolate specific Buddhist-Muslim issues outside of their wider context. In others, such as Malaysia and Indonesia, the Buddhist population consists of overseas Chinese, and the interaction between them and the native Muslims is primarily dictated by economic factors. In short, religious doctrinal differences seem to play little role in present-day Buddhist-Islamic relations. ...." (onderstreping door mij)
De spanningen tussen moslims en boeddhisten zijn in diverse regio's aanleiding geweest bijeenkomsten over vrede en harmonie te organiseren, en voorstellen daarover te doen.
Vergelijk de publicaties in Bijlage 2 The Premises and Promises of the Buddhist-Muslim Dialogue door Mohammad Selim; en Bijlage 4 The Buddhist Face of Peace: Buddhist Peace Initiatives in Times of Religious Intolerance.
Ook het boek 'Common Grounds' (zie hieronder) is het gevolg van een vergelijkbaar initiatief van de Dalai Lama en een aantal vooraanstaande Moslim-geleerden.
Het is de vraag of dit soort bijeenkomsten in Nederland zinvol is. Wat er hier ook voor een conflicten zijn, niet tussen boeddhisten en moslims (al was het maar door het ontbreken van boeddhisten). Wel zijn er hier (terechte) opmerkingen over het helemaal niet zo vredelievende gedrag van boeddhisten in landen als Myanmar, waar wij (Nederlandse boeddhisten) ons ook door aangesproken moeten voelen.
Ik ken een aankondiging van een 'Buddhist-Muslim Dialogue' (met o.a. Bhikkhu Bodhi) in New York, maar helaas niet een verslag daarvan.
Verder wil ik wijzen op een voorstel van René Cuperus in de Volkskrant van 15 juni voor een 'Nederlandse Islam Conferentie ' om te voorkomen dat de tweedeling in Nederland tussen moslims en niet-moslims steeds gevaarlijker vormen aanneemt. Een tweedeling waarbij beide partijen elkaar stigmaliseren, met alle vooroordelen en intolerantie van dien. Hij neemt een voorbeeld aan de Duitse Islam Konferenz, een permanent overlegorgaan.
C. Zoektocht naar een gemeenschappelijke grondslag van Islam en Boeddhisme
In BIJLAGE 3 zijn uitgebreide citaten uit het boek 'Common Ground ' te vinden; nog een korte aanvulling:
"Moreover, the book shows beyond any reasonable doubt some very important similarities and parallels between Islam and Buddhism, and in particular the following:
(1) The belief in the Ultimate Truth who is also Absolutely One, and who is Absolute Reality, and the Source of Grace and Guidance to human beings.
(2) The belief that each soul is accountable to a principle of justice in the Hereafter, and that this principle is rooted in the very nature of Absolute Reality.
(3) The belief in the categorical moral imperative of exercising compassion and mercy to all, if not in the central cosmogonic and eschatological functions of mercy ...
(4) The belief that human beings are capable of supra-rational knowledge, the source both of salvation in the Hereafter and enlightenment in the here-below.
(5) The belief in the possibility of a sanctified state for human beings, and the conviction that all should aspire to this state of sanctity.
(6) The belief in the efficacy and necessity of spiritual practice: whether this take the form of fervent prayer, contemplative meditation, or methodic invocation.
(7) The belief in the necessity of detachment from the world, from the ego and its passional desires.
As regards the Buddha’s not mentioning of God as Creator, this is definitely an absolute difference between Muslims and Buddhists but if it is understood that the One is God, and that the Buddha’s silence on the One as Creator is not a denial as such, then it is possible to say that the points above certainly make for substantial ‘Common Ground’ between Islam and Buddhism, despite the many unbridgeable differences between them. "
Mijn commentaar: wat hiervan te zeggen? Ik herken het boeddhisme zoals ik dat ervaar en wens te beoefenen maar gedeeltelijk (sommige punten wel, hoor)in deze tekst. Het is best fijn dat anderen zo'n grote overeenkomst zien tussen Boeddhisme en Islam, maar dan heeft men wel eerst een bepaalde vorm van 'Boeddhisme' daartoe geselecteerd.
Ook omdat het een van de weinige Nederlandstalige teksten is, noem ik vervolgens:
'OverIslam - Boeddhisme' . Bron: www.overislam.nl/religies/boeddhisme.html
Een feitelijke samenvatting, voor de moslim en vanuit de Islam-gezichtspunt van wat het Boeddhisme in houdt. Af en toe kritisch zoals de paragraaf 'De filosofie van het Boeddhisme is tegenstrijdig'. Interessant - voor een boeddhist om te begrijpen hoe een moslim denkt - is ook de paragraaf 'Mohammed in de boeddhistische geschriften '; een voorzichtige en door mij niet helemaal begrepen discussie over de overeenstemming tussen de profeet Mohammed en de in de boeddhistische geschriften voorstelde komst van Maitreya.
Een tegengeluid voordat het allemaal te harmonisch wordt tussen moslims en boeddhisten:
'Islam and Buddhism '. Door Harun Yahya, een Turkse moslim die niets van het boeddhisme moet hebben:
"Throughout the world, but especially in America and Europe, some individuals have been intrigued by Buddhism, spurred on mostly by the superstitious, secret, and awesome qualities they perceive in this religion. Generally, those who adopt Buddhism do so not because they believe in the logic of its philosophy, but because they're attracted by its "mystical" atmosphere, drawn to this superstition because it is presented to them as far more different and awesome than any other philosophy they encounter in their normal lives. Books and films about Buddhism depict Buddha as the source of a great mystery. Likewise, Buddhist priests are presented as possessors of secret, arcane knowledge. They fascinate Westerners with their exotic robes, shaved heads, style of worship, elaborate ceremonies, dwelling places, meditation, yoga and other such strange practices.
This book examines Buddhism's superstitious character in the light of the Qur'an and lets you see clearly this superstitious religion's more perverse aspects. When we consider Buddhism's appearance, its scriptures, general beliefs, style of worship in the light of the Qur'an, we begin to see that its basic philosophy is founded on very deviant doctrines. Indeed, its worship contains strange practices leading its devotees to worship idols of stone and clay. "
Interessant hierbij is dat het motief dat Aziatische moslims schijnen te hebben gehad om contact met boeddhisme en andere Aziatische religies te zoeken (samen tegen de Westerse dominantie, zie bv Bijlage 2) hier wordt omgedraaid. Yahya ziet juist het gevaar van Westerse boeddhisten die de Islam dreigen te verzwakken.
Uit een andere tekst van Alexander Berzin:
"For example, the primarily Muslim state of Indonesia officially permits five religions—Islam, Catholicism, Protestantism, Hinduism and Buddhism—on the grounds that they all accept a creator God. In this regard, Indonesian Buddhists posit Adibuddha, the primordial Buddha of the Kalachakra Tantra, as the “creator.” I had several interesting discussions with Buddhist monks in Indonesia about the issue of God in Buddhism. Since Adibuddha can be interpreted as the clear light primordial consciousness, and since all appearances of samsara and nirvana are the play or “creation” of that mind, we concluded that it could be said that Buddhism accepts a “creator God.” The fact that Buddhism asserts Adibuddha not to be an individual, separate being who created the universe, but something present in each sentient being, can be seen as a theological difference concerning the nature of God. That is, Buddhism does accept a “creator God” but with its own unique interpretation. As the Muslims say, “Allah has many names,” and many Christian, Islamic, Hindu, and Jewish thinkers assert that God is abstract and present in all beings. Establishing this allowed for a comfortable dialogue with Islamic theologians to ensue. "
Bron: ThubtenChodron
Eigenlijk vind ik dit helemaal niet zo positief: boeddhisten in een islamitische cultuur voelen zich verplicht te doen alsof hun religie ook theïstisch is; en ze geloven het zelf ook nog.
Doet me denken aan het proces van onderwerping, beschreven in het boek 'Onderworpen' (Frans: 'Soumission') door Houellebecq.
Er zijn uitzonderingen. Er zijn vormen van Islam beoefenen die veel makkelijker (hoogstens op een andere manier moeilijk) zijn voor een boeddhist als ik. Bijvoorbeeld de Soefi .
Bij die term moet wel gelijk twee inhouden onderscheiden worden:
* Het soefisme als (mystieke) islamitische traditie. "Als religieuze beweging kenmerkt het soefisme zich als een wisselwerking van religieuze en spirituele invloeden. Soefi's geloven dat de Koran en de strikte regels van de sharia uiterlijke regels zijn en dat er diverse stadia van (innerlijke) nabijheid tot God bestaan. Een van de symbolen die dit symboliseert is de roos. De doornen van de roos, die de roos beschermen, staan voor de regels van de sharia. De stam van de roos symboliseert het innerlijke pad, ook wel tariqa genoemd. De bladeren van de roos staan symbool voor marefa waarbij de soefi innerlijke kennis van God ervaart. De geur van de roos staat voor het ervaren van de werkelijkheid (haqiqa) zoals deze is.
Bekend zijn ook de dansende derwisjen uit de Turkse stad Konya. Door in het rond te tollen bereiken zij een bepaalde extase en zo proberen zij tot God te komen. Deze zogeheten Mevlevi-soefi-orde werd gesticht door de volgelingen van de Perzische soefidichter Jalal ad-Din Rumi uit de 13e eeuw. " Rumi, die wordt nog steeds veel geciteerd, ook door boeddhisten. Een gesprek hierover (met soefi's) vergt wel enige studie maar lijkt me voor een boeddhist niet moeilijk.
* "Universeel Soefisme zoals dit door Hazrat Inayat Khan naar Europa en Amerika gebracht werd. Zijn boodschap van harmonie, liefde en schoonheid beperkt zich niet tot één religie, maar omarmt alle wereldreligies. Tijdens erediensten, zoals deze bijvoorbeeld in de soefitempel in Katwijk aan Zee worden gehouden, worden zeven kaarsen ontstoken, één voor het hindoeïsme, één voor het boeddhisme, één voor het zoroastrisme, één voor het jodendom, één voor het christendom, één voor de islam en één voor allen die het licht van de waarheid in de duisternis van menselijke onwetendheid hebben hoog gehouden. Deze vorm van soefisme beoogt geen nieuwe religie te zijn of nieuwe dogma's te vormen, maar beoogt eenheid tussen alle mensen evenals respect voor eenieders religie en cultuur."
Bron: Wikipedia. Over dat kaarsen-gedoe heb ik al een keer geschreven. Verschillen moeten juist niet verdoezeld worden.
Een andere groep moslims waarmee een gesprek voor een boeddhist (zoals ik, voor sommige Tibetanen ligt dat mogelijk anders) makkelijk is, zijn de atheïstische moslims. Als je ze kan vinden natuurlijk, want ze moeten voorzichtig over hun opvattingen - in moslim-landen - praten. Dat blijkt uit het artikel 'Dappere goddelozen' in de Volkskrant van 23 mei
D. Een mogelijke gemeenschappelijke grondslag: de Boeddha was ook een Profeet
Eén van de uitspraken van Islam-geleerden die ik heb gelezen, is: de historische Boeddha (Siddarta Gautama aka Sakyamuni) was een profeet, net zo als Mohammed dat was.
Dat is interessant, en waarschijnlijk getuigend van goede bedoelingen van moslims richting boeddhisten.
Een voorbeeld: "... Maar wellicht was Boeddha ook een profeet van Allah de Verhevene, maar zijn diens leringen na zijn dood verandert. Dat Boeddha niet in de Koran genoemd wordt, betekend niet dat hij geen profeet was. De Koran geeft een (Nederlandstalige interpretatie): 'En (Wij zonden) boodschappers over wie Wij jou voorheen verteld hebben (in de Koran) en boodschappers over wie Wij jou niet verteld hebben ...' ” Bron: hier
Twijfel over dat profeet zijn van de Boeddha: hier en hier, pag 25
Uit de website van ' Moslims die tot de Lahore Ahmadiyya Beweging in de Islam behoren ': "Boeddha voorspelt de komst van de profeet Mohammed ...
Er wordt in duidelijke woorden gesteld:
'En Wij hebben boodschappers gestuurd die Wij u voorheen hebben vermeld, en boodschappers die Wij u niet hebben vermeld.' ... Een opsomming nu van onze argumenten om aan te tonen dat Boeddha een geïnspireerde persoon was.
1. De Heilige Koran zegt herhaaldelijk: 'En voor elk volk is er een boodschapper geweest, dus wanneer hun boodschapper komt, wordt de zaak tussen hen met rechtvaardigheid beslist.'
De volkeren van het Verre Oosten, China, Japan en Tibet vormen een grote meerderheid van de wereldbevolking. Hun aantal is vandaag de dag drie- tot vierhonderd miljoen. Hoe kan men redelijkerwijze aannemen dat er tot zo’n groot aantal mensen geen waarschuwer of boodschapper was gezonden, en dat zij toch een godsdienst hebben gesticht die meer aanhangers telt dan enig andere godsdienst?
2. Als er op de Dag des Oordeels, wanneer de Goddelijke wet der vergelding zal oordelen tussen de mensen volgens hun geopenbaarde boeken, geen boek of wet ooit is geopenbaard aan een bepaald volk door haar boodschapper, op welke grond zal zij dan worden beoordeeld? Het zij opgemerkt dat de Boeddhisten geen wilden zijn, maar een beschaafd volk.
3, 4, en 5 ...
6. In de Heilige Koran staat: “En er is geen volk, of een waarschuwer is onder hen geweest.”
De reden die gegeven wordt, is: “Zodat mensen geen pleidooi tegen Allah kunnen hebben na de komst van de boodschappers.” – Als er geen waarschuwer ooit is geweest onder het Indische volk, dan zal hun pleidooi op de Dag des Oordeels tegen God zijn, dat Hij geen boodschapper gezonden had, zodat ze zouden geloven in Zijn boodschapper en zouden geloven in Hem .
7. Is het redelijkerwijze aan te nemen dat zo'n grote gemeenschap werd afgehouden van ‘De genade voor alle volken’ (vrede zij met hem), dat noch hij Boeddha of 'het licht van Azië’ verifieerde, noch Boeddha ‘de wens van alle volken’ voorspelde? "
Een interessante manier van denken. Twee opmerkingen erbij:
* 'Profeet' roept wel de vraag op: profeet waarvan? Voor moslims: van God (Allah); maar voor de boeddhist?
* Terwille van mijn symmetrie-wens: is er ook een boeddhist of boeddhistische geleerde (geweest) die stelt dat Mohammed een Boeddha, dat is een volledig verlichte, was? Ik denk het niet, ben zo'n uitspraak in ieder geval nergens tegengekomen. Wellicht dat een moslim deze vraagstelling alleen al ongepast zou vinden en een boeddhist een teken van onwetendheid.
=======================================================================
Terug naar m'n oorspronkelijke vraagstelling:
Hoe met de Islam om te gaan?
En meer persoonlijk:
Waarover en hoe een zinnig gesprek te voeren met een moslim?
Ik ken één interessant voorbeeld van zo'n gesprek: Een gesprek op de BOS-Radio van Marlous Lazal met islamoloog en bekeerd moslima Anne Dijk in februari dit jaar. Beluister de uitzending . Of de langere versie
Uit de aankondiging: "Hoe inspireert de Islam haar in haar dagelijks leven? En wat gebeurt er precies in een workshop Mindful Islam? Hebben boeddhisme en Islam misschien meer raakvlakken dan we denken?"
Het thema 'Mindful Islam' werd niet uitgewerkt. Ik zou wel van een moslim willen weten of (sommige) moslims ook mediteren in de zin zoals dat in het boeddhisme, en dan met name bij Theravada en Zen gebeurt? De google-zoekopdracht Islam AND meditation geeft een paar miljoen hits.
Op de webpagina van islamicvoice volgt genuanceerd antwoord op die vraag. Ik weet dat er ook een Turkse organisatie is die vipassana à la Goenka geeft. Het Wikipedia-lemma 'meditation' geeft bij paragraaf 'Islam' veel informatie. Maar dit thema kan eigenlijk in een gesprek met een deskundige begrepen worden, alleen maar internet-teksten geven onvoldoende diepgang.
Ik weet het, na deze excursie door de wetenschap, nog steeds niet.
Ik zou zeggen: net zo als met een Christen, die andere monotheïst, alleen iets voorzichtiger. Hoogstens resulterend in een 'we agree to disagree'. Altijd weer proberend die discussie symmetrisch te houden: niet alleen de moslim legt uit en ik probeer te begrijpen maar ook andersom; maar toch steeds weer bekeringsbeoefte of superioriteitsgevoelens bij de ander bemerkend.
Wel heb ik na m'n excursie door de wetenschap (dat is door teksten met een vrij hoog abstractieniveau) me - opnieuw - gerealiseerd dat ook de Islam oneindig veel complexer en veelvormiger is dan ik impliciet dacht.
Een recente Nederlands artikel door Gemme Burger was wat dat betreft in ieder geval voor mij zeer leerzaam:
“Berichtgeving sharia in kranten veel te eenzijdig”. In NieuwWij van 9 juni
"Wat betekent sharia? Wie een Nederlandse krant openslaat heeft al snel een duidelijk vermoeden: sharia is een rechtssysteem dat steniging en handen afhakken oplegt. De meeste Nederlandse imams denken echter heel anders over sharia. In een onderzoek van Gemme Burger wordt duidelijk dat het woord sharia in de Nederlandse media geframed wordt. Er is geen plaats voor andere betekenissen.
...; in al deze kranten wordt sharia grotendeels voorgesteld als een rechtssysteem dat geassocieerd kan worden met terrorisme en lijfstraffen.
Dat staat haaks op het feit dat imams de sharia in veel gevallen eerder bezien als een levenswijze en dus geen rechtspraak in juridische zin. ... De sharia wordt door deze imams gezien als het pad op weg naar Gods wil. Met andere woorden: je leven zo inrichten dat het gericht is op het vinden van god en het onderhouden van de waarden van de islam."
Het is nog steeds mijn ding niet, maar wel een andere betekenis dan ik in mijn vooroordeel dacht.
Over veel kan ik goed met een moslim van gedachten wisselen en het mogelijk in grote mate eens zijn.
Over de ramadan bv, over compassie en gastvrijheid.
M'n vraag aan die denkbeeldige moslim: kan je er mee leven dat ik niet geloof in een schepper God of welke naam aan deze theïstische gedachte ook wordt gegeven.
En als logische subvraag: kan je er mee leven dat ik niet in hemel en hel geloof?
En toch ethisch denk te kunnen leven?
Van mijn kant zal ik, en andere boeddhisten die een vergelijkbare interesse hebben, mij opnieuw de Aziatische religieuze wortels van het boeddhisme moeten realiseren; waarbij rituelen niet als onbelangrijk en afschafbaar terzijde moeten worden gelegd. De thema's van het boek 'Buddhism is a Religion- You Can Believe it ' van David Brazier.
Want, zoals gezegd, ik wil wel graag symmetrie in mijn/onze gesprekken met moslims;
niet alleen informatie vragen c.q. geven; niet alleen verwijten uitspreken c.q. pareren;
ons beperken tot een hanteerbare kleine hoeveelheid schuldgevoelens en slachtofferschap.
Met nieuwsgierigheid als basis, eigenlijk meer nog dan compassie.
Abonneren op:
Posts (Atom)